GanhVac.comGánh Vác
Nói chuyện tiền trong nhà

Bố mẹ đưa tiền con gửi cho anh chị em khác: nói sao cho phải mà không thành kể công

Tiền mình gửi bố mẹ lo tuổi già lại được chuyển cho anh chị em khác: hiểu vì sao bố mẹ làm vậy, quyết định giữ hay đổi cách gửi, và câu nói với bố mẹ cho phải.

Dappled midday shade falls on a countryside porch where an elderly father and his grown daughter peel fruit together, both in profile, calm warm colors.

Khi thấy tiền mình gửi bố mẹ lại được chuyển cho anh chị em khác, việc đầu tiên nên làm là tách hai câu hỏi ra: tiền gửi bố mẹ có còn đủ cho nhu cầu của chính bố mẹ không, và bố mẹ có quyền dùng tiền mình đã cho theo ý bố mẹ không. Câu thứ hai gần như luôn là có. Câu thứ nhất mới là chỗ bạn cần nói, và nên nói về nhu cầu của bố mẹ, không nói về công của mình.

Đây là một trong những chuyện tiền khó mở lời nhất, vì nó chạm vào ba mối quan hệ cùng lúc: bạn với bố mẹ, bạn với anh chị em, và bạn với vợ hoặc chồng, người có khi đã nhắc bạn chuyện này. Bài này giúp bạn hiểu vì sao bố mẹ làm vậy, quyết định có nên đổi cách gửi, câu nói với bố mẹ cho phải, và những điều nên tránh.

Vì sao bố mẹ chuyển tiền của con này cho con khác

Bố mẹ thấy con kia khó hơn. Trong mắt bố mẹ, con nào đang khó thì cần hơn. Bạn đang gánh nhiều không có nghĩa là bố mẹ thấy bạn khó, vì bạn ít khi than.

Bố mẹ muốn giữ vai người cho. Với nhiều người lớn tuổi, được cho con cháu là niềm vui và là cách giữ vị trí trong nhà. Nhận tiền rồi chuyển đi là cách bố mẹ vẫn được làm người lo.

Bố mẹ ngại từ chối. Con kia hỏi, bố mẹ không nỡ nói không, mà tiền trong tay lại là tiền bạn gửi. Bố mẹ không nghĩ đó là tiền của bạn nữa, vì bạn đã cho.

Bố mẹ nghĩ bạn không cần biết. Bố mẹ có thể không nói vì sợ bạn buồn, hoặc vì nghĩ chuyện trong nhà không cần báo. Không nói không có nghĩa là giấu ác ý.

Có khi bố mẹ đang bị ép. Hiếm hơn, nhưng có thật: một người con có nợ, thường xuyên tới xin, bố mẹ khó từ chối. Nếu bạn nghi bố mẹ bị đe doạ hay bị ép, đó là chuyện khác hẳn, cần can thiệp sớm.

Tự kiểm trước khi nói

Trước khi gọi cho bố mẹ, tự trả lời những câu sau. Câu trả lời quyết định bạn sẽ nói gì, hoặc có nói hay không.

  • Tiền mình gửi có còn đủ cho thuốc, ăn uống, điện nước của bố mẹ không? Bố mẹ có đang thiếu những thứ đó vì đã chuyển tiền đi không?
  • Khoản bị chuyển đi là bao nhiêu, đều đặn hay chỉ một lần? Một lần biếu cháu đi học khác với mỗi tháng chuyển một nửa.
  • Mình gửi tiền để bố mẹ dùng cho chính bố mẹ, hay gửi để bố mẹ được tự do dùng? Nếu chưa bao giờ nói rõ, bố mẹ không có lỗi khi hiểu theo cách thứ hai.
  • Điều làm mình khó chịu là tiền, hay là cảm giác không được ghi nhận? Nếu là cảm giác, nói chuyện tiền sẽ không giải quyết được.
  • Vợ hoặc chồng mình nghĩ sao? Người kia có đang gánh cùng khoản này không?

Nếu bố mẹ vẫn đủ ăn đủ thuốc, và khoản chuyển đi chỉ là thỉnh thoảng, nhiều người chọn không nói gì, coi đó là niềm vui của bố mẹ. Đó cũng là một quyết định hợp lý.

Câu nói với bố mẹ: nói về nhu cầu của bố mẹ, không nói về công của mình

Nếu đã quyết nói, mở bằng sự quan tâm tới chính bố mẹ: "Mẹ ơi, tháng này thuốc của mẹ có đủ không? Con thấy dạo này mẹ hay bảo hết tiền chợ sớm." Câu này cho bố mẹ cơ hội tự kể, thay vì bị hỏi như bị tra.

Nếu bố mẹ kể đã cho em một khoản, đừng phản ứng ngay. Đáp bằng việc nói rõ ý định của khoản bạn gửi: "Con hiểu mẹ thương em. Khoản con gửi mỗi tháng là để mẹ lo thuốc với ăn uống cho bố mẹ. Nếu em cần, con muốn em nói thẳng với con, để con với em tính, mẹ đừng phải bớt phần của mẹ."

Tránh những câu như: "Con làm vất vả để gửi mẹ, sao mẹ lại cho nó?" hay "Mẹ lúc nào cũng thương nó hơn." Câu thứ nhất là kể công, câu thứ hai là trách. Cả hai làm bố mẹ phải bênh con kia, và lần sau bố mẹ sẽ giấu chứ không thôi chuyển.

Sau cuộc nói chuyện, đừng kiểm tra bố mẹ bằng cách hỏi dò hàng xóm hay hỏi cháu. Bố mẹ biết được sẽ thấy mình bị theo dõi. Thay vào đó, hẹn một việc đều đặn mà bạn tự thấy được, như mỗi tháng về một lần cùng bố mẹ đi chợ, hoặc mỗi tuần gọi điện hỏi thuốc còn bao nhiêu viên.

Có nên đổi cách gửi tiền không

Tuỳ tình hình, bạn có thể giữ nguyên, đổi một phần, hoặc đổi hẳn. Bảng dưới gợi ý cách cân nhắc, kèm một ví dụ giả định.

Tình hìnhCách gửi có thể đổiVí dụ giả địnhNói với bố mẹ thế nào
Thỉnh thoảng bố mẹ biếu cháu khoản nhỏgiữ nguyêngửi 2 đơn vị/tháng, bố mẹ biếu cháu 0,3 đơn vị dịp khai giảngkhông cần nói
Bố mẹ chuyển đi đều, thiếu tiền thuốctách khoản thuốc, trả thẳng cho nơi bán thuốc hoặc mua thuốc mang vềgiữ 1 đơn vị tiền mặt, 1 đơn vị trả thẳng tiền thuốc"Con mua thuốc luôn cho mẹ đỡ phải đi."
Một người con thường xuyên tới xin, bố mẹ khó từ chốitrả thẳng các khoản điện nước, chợ; tiền mặt ít hơntiền mặt 0,5 đơn vị, phần còn lại trả thẳngnói trực tiếp với người em, không qua bố mẹ
Nghi bố mẹ bị ép hay đe doạtạm thôi gửi tiền mặt, chuyển sang trả thẳng các khoảntạm dừng tiền mặtnói chuyện với bố mẹ riêng, nếu bị đe doạ báo 113

Đổi cách gửi thì nói với bố mẹ như một sự tiện lợi, không như một sự trừng phạt. Bố mẹ nhận ra ngay nếu bạn đang "khoá tiền" vì giận, và điều đó tổn thương hơn nhiều so với khoản tiền. Nên để lại cho bố mẹ một khoản tiền mặt nhỏ được tự do dùng, kể cả để biếu cháu, vì quyền được cho cũng là một phần thể diện của người già.

Nói với anh chị em: thẳng, riêng, và không qua bố mẹ

Nếu người em, người anh nhận tiền từ bố mẹ thường xuyên, chuyện cần nói là với người đó, không phải với bố mẹ. Bố mẹ đứng giữa hai đứa con thì rất khó xử, và bố mẹ thường chọn im lặng hoặc bênh con yếu hơn.

Câu mẫu với người em: "Em ơi, anh biết dạo này em khó. Khoản anh gửi bố mẹ là tiền thuốc với ăn uống của ông bà. Em cần thì nói thẳng với anh, anh em mình tính, đừng lấy qua bố mẹ, vì bố mẹ sẽ nhịn phần của mình để cho em." Giọng không trách, chỉ đặt lại đường đi của tiền.

Người em có thể xấu hổ, có thể giận. Có thể họ không biết bố mẹ đang thiếu thuốc vì đã cho mình. Cho họ thời gian. Nếu người em đang có nợ lớn, nợ ở chỗ không rõ ràng, bạn không cần gánh thay, nhưng khuyên họ tìm tư vấn tài chính độc lập, và nếu bị đe doạ thì báo công an.

Câu tự kiểm sau khi nói với anh chị em: mình đã nói về đường đi của tiền, hay đã nói về chuyện ai sống tốt hơn ai? Nếu là vế sau, gọi lại một lần để nói rõ ý mình, vì một câu so sánh buột ra có thể ở lại trong lòng người nghe lâu hơn mọi khoản tiền.

Điều không cần lo quá

Không phải bố mẹ thương con kia hơn. Bố mẹ chuyển tiền cho người đang khó thường là phản xạ che chở, không phải phép đo tình thương. Người con đang gánh nhiều nhất hay được bố mẹ tin là "nó lo được", và đó cũng là một cách bố mẹ ghi nhận bạn, dù không nói ra.

Không phải mọi khoản chuyển đi đều cần quản. Một lần biếu cháu tiền đầu năm, một lần đưa em tiền xe về quê là niềm vui của bố mẹ. Quản tới từng khoản nhỏ sẽ làm bố mẹ thấy mình như người được phát lương.

Không cần thắng trong chuyện này. Mục tiêu là bố mẹ đủ thuốc, đủ ăn, và anh chị em không mất nhau. Không cần ai thừa nhận bạn đã gánh nhiều hơn. Nếu cảm giác không được ghi nhận nặng tới mức bạn mất ngủ, hay cáu với vợ chồng con cái, đó là dấu hiệu nên nói chuyện với một người bạn tin, hoặc gặp chuyên gia tâm lý.

Không phải lần nói đầu tiên sẽ đổi được hết. Bố mẹ có thể vẫn chuyển tiền vài lần nữa, người em có thể vẫn hỏi xin. Thói quen trong nhà đổi chậm. Nhìn vào điều quan trọng nhất: hộp thuốc của bố mẹ có còn đầy không. Nếu còn, phần lớn việc đã ổn.

Tình huống đi trọn: anh Tùng và khoản tiền thuốc của bố

Anh Tùng mỗi tháng gửi bố 1,5 đơn vị lo thuốc sau đợt tai biến. Một lần về, anh thấy hộp thuốc của bố hết từ tuần trước. Hỏi ra, bố đã đưa một nửa cho em út trả tiền phòng trọ. Em út mới ra trường, chưa có việc ổn định. Vợ anh biết chuyện, nói một câu làm anh khó chịu: "Hoá ra mình nuôi cả nhà."

Anh không nói với bố ngay hôm đó. Tuần sau anh gọi: "Bố ơi, con mua thuốc tháng này rồi, con nhờ hiệu thuốc gần nhà mang tới. Còn tiền chợ con vẫn gửi bố như cũ." Rồi anh gọi riêng cho em út: "Em cần tiền phòng thì nói với anh, đừng lấy tiền thuốc của bố."

Em út lặng đi, rồi nói thật là không biết bố thiếu thuốc. Tháng sau em vẫn hỏi bố tiền thêm một lần, nhưng ít hơn. Bố anh có vẻ hơi buồn vì không còn được "cho" như trước. Vợ anh vẫn không vui hẳn. Nhưng hộp thuốc của bố không còn trống, và anh đã nói được chuyện mà trước đó anh định nuốt vào.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ dùng tiền con gửi cho anh chị em khác có sai không?

Tiền đã cho, bố mẹ có quyền dùng theo ý mình. Điều đáng nói chỉ là khi việc đó làm bố mẹ thiếu thuốc, thiếu ăn. Khi nói, tập trung vào nhu cầu của bố mẹ, không tập trung vào việc ai xứng đáng nhận hơn.

Có nên ngừng gửi tiền cho bố mẹ khi biết bố mẹ chuyển cho anh chị em khác?

Ngừng hẳn thường làm bố mẹ tổn thương và không giải quyết được gì. Đổi cách gửi, như trả thẳng tiền thuốc, điện nước, sẽ giữ được nhu cầu của bố mẹ mà vẫn tôn trọng bố mẹ.

Làm sao nói với bố mẹ mà không bị coi là kể công?

Nói về nhu cầu của bố mẹ trước, như thuốc men, ăn uống, và nói rõ ý định của khoản bạn gửi. Tránh nhắc mình vất vả thế nào hay so sánh với anh chị em, vì bố mẹ sẽ nghe đó là lời trách.

Vợ chồng mình bất đồng về chuyện này thì sao?

Ngồi lại xác định khoản gửi bố mẹ là bao nhiêu và để làm gì, rồi cùng chọn cách gửi. Người con ruột là người nói chuyện với bố mẹ và anh chị em mình, người kia không phải đứng ra.

Nếu nghi bố mẹ bị anh chị em ép lấy tiền thì làm gì?

Nói chuyện riêng với bố mẹ, hỏi nhẹ nhàng. Nếu có dấu hiệu đe doạ hay dùng sức ép, nhờ người lớn trong họ mà bố mẹ tin, hỏi chính quyền địa phương, và nếu bị đe doạ thì báo công an qua số 113.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138