GanhVac.comGánh Vác
Tiền cho con

Nếu bố mẹ có chuyện thì con ai lo: người đỡ, khoản riêng và những điều cần ghi

Chuẩn bị cho con phòng khi bố mẹ ốm nặng hay gặp tai nạn: chọn và nói chuyện với người đỡ, để riêng một khoản cho con, ghi lại thông tin về con, nói với con vừa tuổi.

An aunt and her young nephew sit on a park bench at dawn sharing a thermos of tea, a plain envelope resting between them, side view, soft blue and amber light

Câu trả lời ngắn: chuẩn bị cho con phòng khi bố mẹ có chuyện gồm bốn việc, làm theo thứ tự — chọn và nói chuyện với một người đỡ (người sẽ đón con, chăm con những ngày đầu và lâu hơn nếu cần), ghi lại thông tin về con để người đó không phải đoán, để riêng một khoản nhỏ cho con mà người đỡ dùng được, và hỏi người có chuyên môn về phần giấy tờ như giám hộ, uỷ quyền. Việc đầu tiên quan trọng nhất và không tốn đồng nào.

Người đứng giữa thường nghĩ đến cha mẹ già trước, rồi mới đến chuyện chính mình có thể ngã xuống. Nhất là khi bạn là bố hoặc mẹ đơn thân, hay khi hai vợ chồng cùng đi chung một chiếc xe máy mỗi ngày. Nghĩ đến chuyện này không phải gở. Nó là một cách thương con: để nếu ngày đó đến, con có một người quen đón, một chỗ ngủ quen, và người lớn quanh con không phải lúng túng. Những việc chuẩn bị về sổ tay tài chính của cả nhà, mật khẩu, di chúc thuộc một chủ đề khác; bài này chỉ nói phần của con.

Bốn việc làm trong tháng này

Không cần làm hết trong một tối. Mỗi tuần một việc, hết tháng là có một lớp lưới cho con.

  1. Tuần một: chọn người đỡ. Một người lớn con quen và tin, ở đủ gần để đón con trong ngày, và có sức. Có thể là ông bà, cô dì chú bác, anh chị ruột của mình, hay một người bạn rất thân. Chọn thêm một người dự phòng. Với gia đình có cha mẹ đã ly hôn, cân nhắc cả quyền và nghĩa vụ của người cha hoặc mẹ còn lại; phần này nên hỏi luật sư hoặc phòng tư pháp nơi mình sống.
  2. Tuần hai: nói chuyện với người đỡ. Hỏi họ có sẵn lòng không, đừng mặc định. Nói rõ mình mong gì: đón con những ngày đầu, hay nuôi con lâu dài nếu cần.
  3. Tuần ba: ghi lại thông tin về con. Một trang giấy, để ở chỗ người trong nhà biết, gửi một bản cho người đỡ (bảng mẫu ở dưới).
  4. Tuần bốn: để riêng một khoản nhỏ cho con và hỏi về giấy tờ. Khoản này để người đỡ lo cho con những tuần đầu, khi tiền của bố mẹ có thể chưa rút ra được. Đồng thời ghi danh sách câu hỏi để mang tới phòng công chứng hoặc luật sư.

Nếu bạn là trụ cột duy nhất và chưa có ai để chọn ở tuần một, đừng dừng lại ở đó. Làm trước tuần ba, vì một trang thông tin về con giúp được bất kỳ ai, kể cả nhà trường hay hàng xóm trong những giờ đầu.

Trang thông tin về con: những điều người đỡ cần biết

Người đỡ, dù thương con đến đâu, cũng không biết con dị ứng gì hay tối nào con học thêm. Một trang như dưới đây giúp họ không phải đoán. Dòng đầu là ví dụ giả định.

MụcVí dụ giả địnhNhà mình
Sức khoẻdị ứng hải sản; đang dùng thuốc theo đơn bác sĩ cho bệnh hen, đơn kẹp trong túi hồ sơ…
Trường, lớp, giáo viên chủ nhiệmlớp bốn, cô chủ nhiệm biết người đỡ là dì…
Lịch tuầnthứ ba, năm học vẽ; thứ bảy đá bóng…
Thói quenngủ phải có đèn nhỏ; sợ chó…
Người con tinông bà ngoại, cô hàng xóm tầng dưới…
Giấy tờ của con để ở đâutúi hồ sơ trong ngăn kéo trên cùng tủ quần áo…
Khoản riêng cho conmột phong bì riêng; người đỡ biết chỗ để…

Không ghi số tài khoản, mật khẩu hay mã gì vào trang này; nó sẽ được nhiều người đọc. Những thông tin tài chính của cả nhà thuộc một cuốn sổ riêng, cất kỹ hơn.

Xem lại trang này mỗi đầu năm học, vì lịch, lớp, thuốc của con thay đổi. Một trang cũ ba năm có khi gây nhầm hơn là không có.

Câu nói mẫu khi nhờ người đỡ

Đây là cuộc nói chuyện khó mở lời nhất. Người ta sợ bị cho là gở, sợ làm người kia lo. Vài câu mở lời dùng được:

  • Với em gái hay anh trai: "Chị muốn nhờ em một việc mà mong không bao giờ phải dùng. Nếu chị có chuyện gì đột ngột, em có thể đón bé Na mấy ngày đầu không? Chị sẽ ghi sẵn mọi thứ về bé để em không phải lo."
  • Với ông bà: "Con biết bố mẹ thương cháu. Nhưng con cũng biết bố mẹ không còn khoẻ như trước. Nếu con có chuyện, con muốn bố mẹ trông cháu mấy ngày đầu, rồi nhà mình tính tiếp với cô chú. Bố mẹ thấy được không?"
  • Với một người bạn thân, khi không có người nhà gần: "Mình ở đây không có ai. Nếu mình gặp chuyện, bạn có thể đón con mình từ trường và báo cho chị mình ở quê không?"
  • Khi người được nhờ ngần ngại: "Không sao, em cứ nghĩ thêm. Nếu không tiện thì nói thẳng với chị, chị tìm cách khác."

Đừng ép. Một người nhận lời vì ngại sẽ không phải người đỡ tốt. Và khi đã có người nhận lời, cảm ơn họ cụ thể, cho họ biết mình đã chuẩn bị những gì để gánh của họ nhẹ hơn.

Khoản riêng cho con: để ở đâu, bao nhiêu, ai dùng được

Khi trụ cột gặp chuyện, tiền trong tài khoản của người đó có thể không rút ra được ngay, vì giấy tờ, thủ tục, hoặc vì người còn lại không biết. Những tuần đầu là lúc con cần người đỡ có tiền ăn, tiền đi lại, tiền đóng học nếu đến hạn. Một khoản riêng nhỏ, để ở chỗ người đỡ dùng được mà không cần chữ ký của bạn, che được khoảng trống đó.

Mức bao nhiêu là tuỳ nhà. Một cách tính: chi tiêu riêng cho con trong một đến hai tháng, theo đơn vị nhà mình. Ví dụ giả định: nếu mỗi tháng con tốn chừng hai đơn vị gồm ăn, học, đi lại, thì khoản riêng là hai đến bốn đơn vị. Để ở hình thức nào thì hỏi kỹ ai được rút, rút cần giấy tờ gì; đừng chọn hình thức mà chỉ chính bạn mới rút được.

Nếu bạn đang cân nhắc thêm các hình thức bảo vệ khác như bảo hiểm có người thụ hưởng là con, những câu hỏi cần đặt trước khi nghe tư vấn và cách đọc điều khoản loại trừ là một chủ đề riêng. Ở đây chỉ nhắc: hỏi ít nhất một người không bán sản phẩm, đọc kỹ hợp đồng, và hỏi rõ khi con chưa đủ tuổi thì ai nhận và quản lý khoản đó thay con.

Câu hỏi tự kiểm: "Nếu ngày mai mình nằm viện một tháng, người đỡ có tiền để lo cho con ít nhất hai tuần mà không phải ứng ra hay đi hỏi mượn không?"

Tình huống đi trọn: chị Thu, mẹ đơn thân, và một lần ngã xe

Chị Thu 35 tuổi, một mình nuôi con trai tám tuổi ở thành phố, mẹ chị ở quê cách mấy giờ xe. Chị từng nghĩ đến chuyện chuẩn bị cho con nhưng cứ để đó, vì "nghĩ gở". Sau khi một đồng nghiệp gặp tai nạn, chị ngồi làm bốn việc trong một tháng: nhờ cô em họ ở cùng thành phố làm người đỡ, mẹ chị ở quê là người dự phòng; viết trang thông tin về con; để riêng một phong bì bằng chừng hai tháng chi tiêu của con, cô em biết chỗ; và đi hỏi phòng tư pháp về chuyện giám hộ khi con chưa thành niên.

Năm tháng sau, chị ngã xe trên đường đi làm, gãy chân, nằm viện ba tuần. Cô em đón cháu từ trường ngay chiều đó, mang theo trang thông tin. Cô biết cháu dị ứng gì, biết lịch học thêm, biết gọi cho cô chủ nhiệm. Khoản trong phong bì đủ lo cho cháu hai tuần đầu.

Không phải mọi chuyện đều suôn: tuần thứ ba cô em phải đi công tác, mẹ chị lên thay nhưng không quen đường đến trường, cháu nghỉ học hai ngày. Tiền viện của chị vượt dự tính, chị phải nhờ anh trai ứng trước. Nhưng chị nói sau đó, điều làm chị đỡ lo nhất khi nằm viện là biết con đang ở với người quen, ngủ có đèn nhỏ như ở nhà.

Bẫy thường gặp khi chuẩn bị cho con

Những cái bẫy dưới đây không do thiếu tiền, mà do ngại nói hoặc nghĩ đã xong khi mới làm một nửa:

  • Mặc định ông bà sẽ nuôi cháu. Ông bà thương cháu, nhưng có thể không đủ sức đưa đón, thức đêm, theo kịp bài vở. Hỏi thật lòng, và luôn có thêm một người trẻ hơn đỡ cùng.
  • Nhờ miệng một lần rồi thôi. Người đỡ cần được nhắc lại mỗi năm, biết những thay đổi của con, và gặp con đủ thường để con không thấy lạ.
  • Để khoản riêng của con ở chỗ chỉ mình rút được. Khi mình nằm viện, khoản đó coi như không có.
  • Không báo nhà trường. Giáo viên chủ nhiệm không biết người đỡ là ai thì có thể không cho người đó đón con. Báo trước tên và cách liên lạc của người đỡ, theo quy định đưa đón của trường.
  • Hai vợ chồng chỉ một người biết. Người kia cũng có thể là người gặp chuyện; cả hai cùng biết người đỡ, trang thông tin, khoản riêng.
  • Chuẩn bị xong rồi giữ bí mật với người đỡ. Ghi tên ai đó vào giấy mà họ không biết là để họ bất ngờ đúng vào lúc khó nhất.

Một câu tự hỏi mỗi đầu năm học: "Nếu chiều nay mình không đến trường được, ai đón con, người đó có biết không, và cô giáo có cho người đó đón không?"

Nói với con thế nào, và khi nào hỏi người có chuyên môn

Con không cần biết bố mẹ có thể gặp chuyện. Con cần biết: nếu có ngày bố mẹ không đến đón được, ai sẽ đến. Với con nhỏ, nói như một chuyện bình thường: "Nếu có hôm mẹ bận không đón được, dì Hoa sẽ đón con. Con nhớ số của dì nhé." Với con lớn hơn, nói thêm: "Mẹ đã ghi hết mọi thứ về con cho dì, nếu mẹ phải nằm viện lâu thì con ở với dì." Cho con gặp người đỡ thường xuyên hơn, để nếu ngày đó đến, nhà dì không phải một nơi lạ.

Về giấy tờ: các vấn đề như ai là người giám hộ cho con chưa thành niên khi cha mẹ không còn khả năng chăm sóc, uỷ quyền cho người khác làm thủ tục cho con, hay việc ghi mong muốn của mình về người nuôi con, đều có quy định riêng. Đừng tự làm theo mẫu trên mạng. Mang danh sách câu hỏi tới phòng tư pháp, phòng công chứng hoặc luật sư, và tra văn bản hiện hành.

Điều không cần lo quá: bạn không cần chuẩn bị hoàn hảo. Một người đỡ đã nhận lời, một trang thông tin và một khoản nhỏ đã che được phần lớn những ngày khó nhất của con. Phần còn lại, cả nhà sẽ cùng tính khi đến lúc.

Câu hỏi thường gặp

Nên chọn ai làm người đỡ cho con nếu bố mẹ gặp chuyện?

Một người lớn con quen và tin, ở đủ gần để đón con trong ngày, có sức và thật lòng sẵn sàng. Có thể là ông bà, cô dì chú bác, anh chị ruột hay bạn rất thân. Nên chọn thêm một người dự phòng và hỏi họ trước, đừng mặc định.

Trang thông tin về con nên ghi những gì?

Sức khoẻ, dị ứng và thuốc đang dùng theo đơn bác sĩ, trường lớp và giáo viên chủ nhiệm, lịch tuần, thói quen ngủ ăn, những người con tin, chỗ để giấy tờ của con. Không ghi số tài khoản hay mật khẩu vì trang này nhiều người đọc.

Khoản riêng cho con phòng khi bố mẹ gặp chuyện nên bao nhiêu?

Một cách tính là chi tiêu riêng cho con trong một đến hai tháng, theo đơn vị nhà mình. Điều quan trọng hơn mức tiền là người đỡ dùng được ngay mà không cần chữ ký của bạn, nên hỏi kỹ ai được rút trước khi chọn chỗ để.

Chuyện giám hộ cho con chưa thành niên thì hỏi ai?

Hỏi phòng tư pháp nơi mình sống, phòng công chứng hoặc luật sư, và tra văn bản hiện hành. Đừng tự làm theo mẫu trên mạng, nhất là khi gia đình có cha mẹ đã ly hôn hoặc có nhiều người muốn nhận nuôi con.

Có nên nói với con về chuyện bố mẹ có thể gặp chuyện?

Không cần nói theo cách làm con sợ. Con chỉ cần biết nếu có hôm bố mẹ không đón được thì ai sẽ đến, và con nên gặp người đó thường xuyên để quen. Con lớn hơn có thể biết thêm rằng bố mẹ đã ghi sẵn mọi thứ cho người đỡ.

Mẹ hoặc bố đơn thân ở xa người thân thì chuẩn bị thế nào?

Nhờ một người bạn tin cậy ở gần làm người đỡ những ngày đầu, người thân ở xa làm người dự phòng lo lâu dài. Ghi trang thông tin về con, báo giáo viên chủ nhiệm tên người đỡ, và để riêng một khoản mà người bạn đó dùng được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138