GanhVac.comGánh Vác
Bảo vệ thu nhập của người trụ cột

Trước khi nghe tư vấn bảo hiểm: những câu trụ cột gia đình nên tự hỏi mình trước

Bộ câu tự hỏi trước buổi tư vấn bảo hiểm: nhà mình cần che biến cố gì, đóng đều được bao lâu, ai thụ hưởng, và những câu nên hỏi lại người tư vấn.

Late afternoon in a small living room: a husband and wife in their forties lean over a plain notebook with blank pages on the sofa, over-the-shoulder view, warm light

Trước khi ngồi nghe bất kỳ ai tư vấn bảo hiểm, bạn cần tự trả lời được ba câu: nhà mình muốn che biến cố nào, che cho ai, và đóng đều được bao lâu mà không bóp dòng tiền của cha mẹ và con. Trả lời được ba câu này, buổi tư vấn trở thành buổi bạn hỏi và người kia đáp. Chưa trả lời được, buổi tư vấn thường thành buổi người khác kể cho bạn nghe nhà bạn cần gì.

Bài này không bàn nên chọn loại nào hay công ty nào — đó là việc của bạn với một người tư vấn độc lập, sau khi đọc kỹ hợp đồng. Bài này đưa bạn bộ câu hỏi để mang vào buổi đó, chia làm hai phần: câu tự hỏi mình ở nhà, và câu hỏi lại người tư vấn tại bàn.

Vì sao trụ cột dễ bị dẫn dắt trong buổi tư vấn

Người đứng giữa đi vào buổi tư vấn với một nỗi lo có thật: nếu mình có chuyện thì mẹ ai nuôi, con ai lo. Nỗi lo đó rất dễ được dùng làm đòn bẩy. Chỉ cần một câu "anh có nghĩ tới nếu mai anh không còn thì sao" là nhiều người gật đầu với con số đầu tiên được đưa ra, không hỏi lại.

Thêm vào đó, người trụ cột thường mệt. Buổi tư vấn hay rơi vào cuối tuần, sau một tuần làm việc và một chuyến về quê. Người mệt thì muốn xong cho nhanh. Người tư vấn quen với điều đó, và một hợp đồng được ký trong trạng thái mệt thường là hợp đồng sau này bị dừng giữa chừng.

Cuối cùng, trong nhiều nhà, người tư vấn lại là người quen: bạn học cũ, em họ, đồng nghiệp của vợ. Khi đó câu hỏi khó trở nên khó nói hơn. Chuẩn bị sẵn câu hỏi từ nhà giúp bạn hỏi được mà không thấy mình đang làm khó ai — bạn chỉ đang đọc từ tờ giấy của mình.

Phần một: câu tự hỏi ở nhà, trước buổi gặp

Ngồi với vợ hoặc chồng, trả lời từng câu bằng chữ trên giấy. Câu nào trả lời "chưa biết" thì chưa nên đi gặp.

  • Biến cố nào làm nhà mình lung lay nhất: mình mất, mình ốm dài ngày, mình tai nạn mất sức lao động, hay cha mẹ nằm viện? Xếp theo thứ tự.
  • Bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và quỹ dự phòng hiện có đã đỡ được phần nào của từng biến cố đó?
  • Khoảng trống còn lại là thu nhập bị mất, là chi phí điều trị, hay là một khoản lớn phải trả (như tiền học của con những năm tới)?
  • Nếu có hợp đồng, mỗi năm nhà mình đóng đều được bao nhiêu đơn vị mà vẫn giữ nguyên khoản gửi cha mẹ, tiền học của con và quỹ dự phòng?
  • Mình đóng đều được trong bao nhiêu năm, kể cả những năm thu nhập giảm?
  • Nếu có chuyện, tiền cần tới tay ai, và người đó có tự lo thủ tục được không (con còn nhỏ, cha mẹ già, vợ hoặc chồng không quen giấy tờ)?
  • Nhà mình có đang có hợp đồng nào cũ không, nó che gì, và có định giữ không?

Câu thứ tư và thứ năm là hai câu hay bị bỏ qua nhất. Một hợp đồng phải dừng sau vài năm vì không đóng nổi thường để lại ít hơn nhiều so với số đã đóng vào, tuỳ điều khoản. Đóng được lâu quan trọng hơn che được nhiều.

Phần hai: câu hỏi lại người tư vấn, và câu trả lời cần ghi lại

Mang bảng này vào buổi gặp. Ghi câu trả lời vào cột cuối bằng tay, đừng chỉ nghe. Dòng đầu là ví dụ giả định để bạn thấy cách ghi.

Câu hỏiVì sao cần hỏiCâu trả lời ghi lại
Hợp đồng này trả tiền trong những biến cố nào, và không trả trong những trường hợp nào?để đối chiếu với bảng khoảng trống của nhàtrả khi tử vong, thương tật theo bảng tỷ lệ; không trả với bệnh có từ trước trong thời gian đầu (cần đọc trang loại trừ)
Có thời gian chờ không, bao lâu, áp dụng cho biến cố nào?biết khi nào hợp đồng bắt đầu thật sự che…
Nếu năm thứ ba mình không đóng nổi thì chuyện gì xảy ra?biết hậu quả của việc dừng giữa chừng…
Phí có tăng theo tuổi hay theo năm không?biết mình có đóng nổi về sau…
Phần nào trong phí là để che rủi ro, phần nào là để tích luỹ?tách hai mục đích, đừng để cái này che cái kia…
Người tư vấn nhận thù lao thế nào từ hợp đồng này?biết lời khuyên có độc lập không…
Mình có được mang bản hợp đồng mẫu về đọc trước khi ký không?không ký tại chỗ…

Nếu người tư vấn không trả lời được một câu, hoặc trả lời vòng vo, hãy ghi "chưa rõ" và đừng ký cho tới khi rõ. Người làm nghề tử tế không phiền vì những câu này.

Câu nói mẫu để giữ nhịp buổi gặp

Mở đầu buổi gặp, bạn nói trước để đặt khung: "Nhà mình đã tự ngồi tính rồi. Khoảng trống lớn nhất là nếu mình ốm dài ngày thì mất thu nhập. Mình muốn nghe về phần đó trước, phần khác để sau." Câu này giúp buổi gặp không trôi sang những sản phẩm bạn chưa cần.

Khi bị đẩy nhanh: "Mình chưa ký hôm nay. Bạn cho mình bản hợp đồng mẫu và bảng minh hoạ, vợ chồng mình đọc rồi hẹn lại." Không cần giải thích thêm, không cần xin lỗi.

Khi được đưa con số phí cao hơn mức nhà mình định: "Mức này vượt quá phần nhà mình để ra được mỗi năm. Nếu chỉ che đúng khoảng trống mình nói thì phí còn bao nhiêu?"

Khi người tư vấn là người quen: "Mình quý bạn nên mới hỏi kỹ. Mình hỏi ai cũng những câu này, bạn đừng nghĩ là mình nghi." Câu nói này giữ tình mà không bỏ câu hỏi.

Tình huống đi trọn: hai vợ chồng và buổi tư vấn ngày chủ nhật

Anh chị ngoài bốn mươi, hai con, mẹ chồng ở cùng và đang điều trị bệnh mạn tính. Một người bạn cũ của chị làm tư vấn bảo hiểm hẹn tới nhà chủ nhật. Trước đó hai tối, hai người ngồi trả lời phần câu tự hỏi. Họ thấy khoảng trống lớn nhất là nếu anh — người có thu nhập chính — ốm dài ngày. Họ cũng thấy mỗi năm chỉ để ra được khoảng 3 đơn vị mà không đụng tới tiền thuốc của mẹ.

Buổi gặp, người bạn giới thiệu một gói có cả phần tích luỹ, phí gần gấp đôi mức họ định. Chị nói đúng câu đã chuẩn bị: nếu chỉ che phần ốm dài ngày thì phí còn bao nhiêu. Người bạn hơi khựng, rồi đưa ra một phương án khác. Hai vợ chồng xin bản mẫu mang về, đọc phần loại trừ thì thấy bệnh có từ trước bị loại trong một thời gian đầu — mà anh đang theo dõi huyết áp.

Họ chưa ký. Họ hẹn hỏi thêm một người tư vấn khác không bán sản phẩm để đọc giúp phần loại trừ. Người bạn hơi buồn, nhưng vẫn vui vẻ khi chị nhắn: "Cảm ơn bạn đã giải thích kỹ, nhà mình cần thêm thời gian." Một tháng sau họ vẫn chưa quyết, và đó cũng là một quyết định chấp nhận được.

Bẫy thường gặp trong và sau buổi tư vấn

Những bẫy này không cần ai cố ý giăng; chúng tự xuất hiện khi người ta mệt và lo.

  • Ký ngay tại buổi đầu vì "ưu đãi chỉ hôm nay" — nếu có ưu đãi thật thì nó vẫn đáng để chờ mình đọc kỹ.
  • Gộp mục đích che rủi ro và mục đích để dành vào một rồi không biết phần nào là phần nào; khi muốn dừng thì không biết mình mất gì.
  • Chọn mức phí theo cảm giác "phải đủ lớn mới yên tâm" thay vì theo khả năng đóng đều nhiều năm.
  • Không đọc phần loại trừ và thời gian chờ vì người tư vấn đã "giải thích miệng rồi".
  • Không nói cho vợ hoặc chồng biết hợp đồng để đâu, ai là người thụ hưởng — lúc cần thì không ai làm thủ tục.
  • Khai thiếu tình trạng sức khoẻ cho nhanh hoặc vì được bảo "không sao đâu" — khai không đúng có thể làm hợp đồng không được chi trả về sau.

Nếu đã lỡ ký vội, đừng tự trách. Hãy đọc lại hợp đồng xem có thời gian cân nhắc không và trong thời gian đó có quyền gì, rồi hỏi một người tư vấn độc lập.

Khi nào cần một người tư vấn độc lập

Người tư vấn độc lập ở đây là người không nhận thù lao từ việc bạn ký hợp đồng nào — có thể là chuyên viên tư vấn tài chính tính phí theo giờ, một luật sư, hoặc chí ít là một người quen trong nghề không có quyền lợi gì từ quyết định của bạn. Bạn cần họ khi: hợp đồng dài và có nhiều phần quyền lợi đan nhau; bạn có bệnh đang theo dõi và không chắc khai thế nào; bạn đang có hợp đồng cũ và được mời đổi sang hợp đồng mới; hoặc khoản phí chiếm một phần đáng kể thu nhập của nhà.

Mang theo bảng khoảng trống, bảng câu hỏi đã ghi trả lời, và bản hợp đồng mẫu. Hỏi họ đúng một câu trọng tâm: "Hợp đồng này có lấp đúng khoảng trống nhà mình đã ghi không, và có chỗ nào mình đang hiểu sai không?" Một buổi như vậy thường đáng hơn nhiều buổi nghe giới thiệu.

Có một phép thử nhỏ để biết lời khuyên bạn đang nghe có độc lập không: hỏi người đó "Nếu nhà mình không ký gì cả mà chỉ để dành thêm vào quỹ dự phòng, anh chị thấy sao?" Người tư vấn độc lập sẽ bàn thật lòng về phương án đó, nói nó hợp với nhà nào và không hợp với nhà nào. Người chỉ muốn chốt hợp đồng thường gạt nó đi rất nhanh. Câu trả lời không quyết định thay bạn, nhưng cho bạn biết mình đang nghe ai.

Và nhớ rằng không ký cũng là một kết quả hợp lệ của buổi tư vấn. Bạn đi vào để hiểu khoảng trống của nhà mình rõ hơn; nếu bước ra với khoảng trống rõ hơn, buổi đó đã có ích.

Câu hỏi thường gặp

Có cần biết hết các loại bảo hiểm trước khi đi tư vấn không?

Không cần. Bạn chỉ cần biết nhà mình muốn che biến cố nào, che cho ai và đóng đều được bao lâu. Phần giải thích sản phẩm là việc của người tư vấn, còn việc của bạn là đối chiếu lời giải thích đó với khoảng trống của nhà.

Người tư vấn nói phải ký ngay mới được ưu đãi thì sao?

Hãy xin bản hợp đồng mẫu và bảng minh hoạ mang về đọc. Một quyết định đóng tiền nhiều năm không nên phụ thuộc vào hạn chót của một chương trình. Nếu người tư vấn không cho mang về, đó là tín hiệu nên dừng.

Có nên khai bệnh huyết áp, tiểu đường đang theo dõi không?

Nên khai đầy đủ và trung thực theo đúng câu hỏi trong tờ khai. Khai thiếu có thể dẫn tới việc hợp đồng không được chi trả khi có chuyện. Nếu không chắc khai thế nào, hãy hỏi người tư vấn độc lập trước khi ký.

Mỗi năm đóng bao nhiêu thì vừa sức?

Không có con số chung. Mức vừa sức là mức bạn đóng đều được nhiều năm, kể cả năm thu nhập giảm, mà không phải cắt khoản gửi cha mẹ, tiền học của con hay quỹ dự phòng. Hãy tính từ phần dư thật của nhà, không tính từ con số được gợi ý.

Người quen làm tư vấn, hỏi kỹ có bị mất lòng không?

Người làm nghề tử tế thường quý khách hỏi kỹ, vì khách hiểu rõ thì ít huỷ hợp đồng giữa chừng. Bạn cứ nói trước rằng mình hỏi ai cũng những câu này. Nếu bị khó chịu vì hỏi kỹ, đó là thông tin đáng để bạn cân nhắc.

Đã có hợp đồng cũ, có nên đổi sang hợp đồng mới được giới thiệu không?

Đừng quyết khi chưa so rõ điều khoản loại trừ, thời gian chờ và những gì sẽ mất khi dừng hợp đồng cũ. Đổi hợp đồng thường làm thời gian chờ tính lại từ đầu. Mang cả hai bản tới một người tư vấn độc lập để được đọc giúp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138