GanhVac.comGánh Vác
Tiền cho con

Gửi con cho ông bà trông: tính tiền ăn học của cháu thế nào cho rõ mà không ngại

Bố mẹ đi làm xa, con ở với ông bà: tách khoản của cháu khỏi khoản của ông bà, gửi đều, nói với ông bà thế nào để không ai ngại và ông bà không âm thầm bù.

An elderly grandmother walks her granddaughter along a countryside lane at sunrise, both carrying small bags, wide shot from behind, golden mist and green fields

Nguyên tắc cốt lõi: khi con ở với ông bà, tách hẳn khoản của cháu khỏi khoản biếu ông bà, gửi khoản của cháu đều và đủ theo một danh sách đã thống nhất, và có một cách để ông bà báo khi thiếu mà không phải ngại. Khoản cho cháu là chi phí nuôi con của bố mẹ; khoản cho ông bà là phần của ông bà. Gộp hai thứ làm một là gốc của hầu hết những chuyện khó nói về sau.

Rất nhiều người đứng giữa đang sống thế này: đi làm ở thành phố hay ở xa, con ở quê với ông bà, mỗi tháng gửi về một khoản. Ông bà thương cháu, không bao giờ kêu thiếu, nhưng có khi âm thầm lấy tiền của mình ra bù. Bố mẹ thì áy náy mà không biết hỏi thế nào. Phần dưới đây giúp bạn tính rõ khoản của cháu, nói với ông bà theo cách giữ được thể diện cho cả hai bên, và đề phòng những tháng con có khoản lớn.

Tách khoản: bảng một trang gửi kèm ông bà

Ngồi với ông bà, hoặc gọi điện, cùng liệt kê những gì cháu tiêu trong một tháng và một năm. Dòng đầu là ví dụ giả định của một cháu học lớp ba ở với ông bà nội.

KhoảnCủa cháu hay của ông bàHằng tháng hay theo dịpMức (ví dụ giả định)Ai trả
Tiền ăn của cháucủa cháuhằng tháng1,5 đơn vịbố mẹ gửi
Học phí, bán trú, học thêmcủa cháutheo kỳ…bố mẹ gửi trước hạn
Quần áo, giày dép, đồ học tậpcủa cháuđầu năm và giữa năm…bố mẹ gửi riêng
Thuốc men, khám bệnh của cháucủa cháukhi cần…quỹ nhỏ để sẵn ở nhà ông bà, bố mẹ bù khi dùng
Điện nước tăng thêm vì có cháucủa cháuhằng tháng…tính gộp vào tiền ăn
Khoản biếu ông bàcủa ông bàhằng tháng…bố mẹ gửi, tách riêng

Thấy được bảng này, ông bà cũng nhẹ lòng: biết rõ phần nào là của cháu để chi cho cháu, phần nào là của mình. Bố mẹ thì biết chính xác mỗi tháng nuôi con tốn bao nhiêu, không đoán.

Dòng "quỹ nhỏ để sẵn" rất quan trọng. Khi cháu ốm lúc nửa đêm, ông bà không phải gọi điện xin tiền, cũng không phải lấy tiền của mình. Dùng hết thì báo, bố mẹ gửi bù.

Câu nói mẫu với ông bà, để không ai ngại

Người già thường không muốn nhận "tiền công trông cháu", và rất ngại kêu thiếu. Cách nói giúp ông bà nhận mà không thấy bị trả công:

  • Khi bắt đầu: "Bố mẹ nuôi cháu là thương cháu, con biết. Nhưng tiền ăn học của cháu là phần của con phải lo. Con gửi riêng một khoản cho cháu, bố mẹ cứ chi cho cháu, thiếu thì bảo con. Còn phần biếu bố mẹ, con vẫn gửi riêng như trước."
  • Khi nghi ông bà đang bù: "Mẹ ơi, tháng này giá đồ ăn lên, con gửi thêm cho cháu một chút. Mẹ đừng lấy tiền của mẹ ra bù cho cháu nhé, con biết thì con mới yên tâm đi làm."
  • Khi muốn biết cháu tiêu gì: "Mẹ có thể ghi giúp con mấy khoản lớn của cháu trong tháng không? Không cần chi li, con chỉ muốn biết để gửi cho đủ."
  • Khi ông bà từ chối nhận: "Bố mẹ không nhận thì con lại ngại gửi cháu. Bố mẹ cứ để riêng, dùng cho cháu, khi nào cháu lớn cần thì bố mẹ đưa cháu."

Tránh nói như trả công: "Con gửi bố mẹ tiền trông cháu." Câu đó có thể làm ông bà tự ái, như thể tình thương của mình được tính bằng tiền. Nói về "phần của cháu", "phần con phải lo", ông bà dễ nhận hơn nhiều.

Tình huống đi trọn: vợ chồng anh Bình và đứa con ở quê

Anh Bình và vợ cùng làm công nhân ở khu công nghiệp xa nhà, con gái bảy tuổi ở với ông bà ngoại. Mỗi tháng hai vợ chồng gửi về một khoản chung, không chia. Một lần về Tết, vợ anh thấy mẹ mình đi khám mắt mà không dám mua kính theo đơn bác sĩ, trong khi cháu có đủ quần áo mới. Hỏi ra, bà đã lấy phần tiền biếu của mình để mua đồ cho cháu suốt mấy tháng.

Hai vợ chồng ngồi lập bảng tách khoản ngay trong kỳ nghỉ, rồi nói với bà: "Mẹ ơi, từ giờ con gửi hai khoản, một cho cháu, một cho mẹ. Phần của mẹ là của mẹ, mẹ dùng cho mẹ, không bù cho cháu nữa. Phần của cháu thiếu thì mẹ bảo con." Bà gạt đi, bảo "ông bà nuôi cháu có tốn gì". Anh Bình nói thêm: "Mẹ không nhận thì con ăn không ngon ở trên này." Bà mới gật.

Tổng khoản gửi về tăng thêm, hai vợ chồng phải bớt tiền ăn sáng và lùi chuyện đổi xe máy. Mấy tháng đầu bà vẫn quen tay bù cho cháu, hai vợ chồng phải nhắc. Đến giữa năm bà đã mua được kính. Bà vẫn không bao giờ kêu thiếu, nên vợ anh thêm một việc: mỗi lần gọi về, hỏi một câu cụ thể, "tuần này cháu có cần mua gì không mẹ", thay vì hỏi "nhà có thiếu gì không".

Những khoản lớn của cháu: đừng để ông bà phải xoay

Đầu năm học. Gửi khoản đầu năm trước hạn ít nhất hai tuần, kèm danh sách nhà trường yêu cầu. Ông bà không phải ứng trước rồi đợi bố mẹ gửi.

Cháu ốm phải nằm viện. Ông bà thường hoảng và ứng hết tiền mình có. Thống nhất trước: nếu cháu phải nhập viện, gọi ngay cho bố mẹ, và có sẵn một phong bì riêng cho việc đó. Giữ thẻ bảo hiểm y tế của cháu ở chỗ ông bà biết, hỏi nhà trường hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội nơi ở về việc gia hạn, đừng để hết hạn.

Giấy tờ của cháu. Ông bà cần biết giấy tờ của cháu để ở đâu, và có giấy uỷ quyền khi cần đi làm một số thủ tục cho cháu nếu nơi đó yêu cầu. Hỏi trường và phòng tư pháp xã phường về những giấy tờ cần thiết, tránh tự đoán.

Lễ, Tết, sinh nhật, hiếu hỉ phía họ hàng có tên cháu. Những dịp này ông bà hay tự bỏ tiền ra cho cháu đi, cháu mừng. Nếu là khoản của cháu, bố mẹ gửi. Nếu là khoản ông bà muốn cho cháu, để ông bà quyết.

Khi cháu lớn hơn ông bà kèm được. Học thêm, đưa đón xa, chuyện tuổi mới lớn. Đó là lúc tính lại: có cần thuê người đưa đón không, có nên đón cháu lên ở cùng không. Hỏi ông bà thật lòng, ông bà có thể đã mệt mà không nói.

Bẫy thường gặp, và giữ thể diện cho ông bà

Gộp chung một khoản. Như tình huống ở trên, ông bà sẽ ưu tiên cháu trước mình, và phần của ông bà lặng lẽ biến mất. Tách hai khoản là cách đơn giản nhất để bảo vệ chính ông bà.

Gửi theo hứng. Tháng có thưởng gửi nhiều, tháng thiếu gửi ít hoặc không gửi. Ông bà không biết đâu mà xếp chi tiêu, lại ngại hỏi. Một khoản đều đặn, dù nhỏ, cùng một ngày mỗi tháng, giúp ông bà yên tâm hơn một khoản lớn bất chợt.

Anh chị em so bì. Cháu nhà này được ông bà nuôi, cháu nhà kia không, rồi chuyện tiền biếu ông bà thành chuyện so đo. Nói rõ với anh chị em: khoản cho cháu là của nhà mình, tách hẳn khỏi phần mọi người cùng góp cho ông bà. Chuyện chia phần chăm ông bà giữa anh chị em là một chủ đề riêng; ở đây chỉ cần không để tiền của cháu lẫn vào.

Hỏi ông bà theo kiểu kiểm tra. "Mẹ tiêu gì mà hết nhanh thế?" làm ông bà tổn thương. Thay bằng: "Mẹ thấy tháng này đủ không? Con gửi thêm cho cháu nhé." Giữ thể diện cho ông bà là giữ cho ông bà dám nói thật lần sau.

Khoản đáng giữ để vẫn gần con dù ở xa

Tiền về thăm. Ghi vào lịch khoản lớn của năm những lần về thăm con, dù chỉ vài lần, như một khoản cố định chứ không phải "khi nào dư thì về". Năm chật, có thể giảm số lần, nhưng đừng để về thăm thành khoản lùi đầu tiên.

Giờ gọi cố định. Một giờ cố định vài tối mỗi tuần để gọi cho con, kể cả chỉ năm phút. Không tốn thêm đơn vị nào, nhưng con biết có một lúc chắc chắn được nói chuyện với bố mẹ.

Có mặt ở những ngày quan trọng. Khai giảng, họp phụ huynh đầu năm, sinh nhật con. Nếu không về được, nhờ ông bà hay người thân đi thay, và gọi cho con ngay sau đó để hỏi con thấy thế nào.

Một khoản nhỏ cho ông bà đưa cháu đi chơi. Ông bà trông cháu cả ngày ít khi dám tiêu cho những thứ "không cần". Một khoản nhỏ ghi rõ là "để ông bà dẫn cháu đi chơi" cho phép ông bà có những buổi vui với cháu mà không áy náy.

Đón con lên ở vài tuần dịp hè. Nếu chỗ ở và công việc cho phép, vài tuần hè con ở với bố mẹ vừa để con gần bố mẹ, vừa cho ông bà nghỉ. Tính khoản này vào lịch từ đầu năm.

Khi nào tính lại, và điều không cần lo quá

Mỗi năm một lần, thường là dịp Tết khi cả nhà gặp nhau, xem lại bảng tách khoản: cháu lớn hơn ăn nhiều hơn, học nhiều hơn; sức khoẻ ông bà có thay đổi không; ông bà có muốn tiếp tục trông cháu không. Câu hỏi tự kiểm: "Nếu mình là ông bà, ở tuổi này, trông một đứa trẻ cả ngày, mình có cần gì mà ngại nói không?"

Nếu ông bà bắt đầu yếu đi, đau ốm thường hơn, đó là lúc nghĩ đến việc đón con lên ở cùng, nhờ thêm người, hoặc một trong hai vợ chồng thu xếp công việc gần nhà hơn. Quyết định này lớn, ảnh hưởng đến thu nhập của cả nhà; nên tính kỹ cùng nhau, không quyết vội.

Điều không cần lo quá: con ở với ông bà không có nghĩa là bố mẹ đang bỏ rơi con. Rất nhiều đứa trẻ lớn lên vững vàng trong vòng tay ông bà. Điều con cần là bố mẹ gọi về đều, về thăm khi có thể, và biết rằng tiền ăn học của con là chuyện bố mẹ lo, không phải gánh nặng của ông bà.

Câu hỏi thường gặp

Gửi con cho ông bà trông thì nên gửi bao nhiêu tiền?

Không có mức chung. Cách làm là cùng ông bà liệt kê những gì cháu tiêu trong một tháng và một năm, quy ra đơn vị của nhà mình, rồi gửi đều đủ khoản đó, tách riêng khỏi khoản biếu ông bà. Xem lại mỗi năm khi cháu lớn hơn.

Có nên gửi tiền công trông cháu cho ông bà?

Nhiều ông bà ngại nhận tiền công vì thấy tình thương bị tính bằng tiền. Cách dễ nhận hơn là nói về phần của cháu do bố mẹ phải lo, và vẫn giữ khoản biếu ông bà như trước, có thể tăng thêm nếu nhà lo được.

Làm sao biết ông bà đang lấy tiền của mình bù cho cháu?

Để ý những dấu hiệu như ông bà bớt chi cho bản thân, không mua thuốc hay kính, trong khi cháu vẫn đủ đầy. Hỏi cụ thể từng khoản của cháu thay vì hỏi chung chung nhà có thiếu gì không, và tách hẳn hai khoản.

Cháu ốm khi đang ở với ông bà thì chuẩn bị tiền thế nào?

Để sẵn một phong bì riêng cho thuốc men và khám bệnh của cháu ở nhà ông bà, dùng hết thì bố mẹ bù. Giữ thẻ bảo hiểm y tế của cháu ở chỗ ông bà biết và thống nhất ông bà gọi ngay cho bố mẹ nếu cháu phải nhập viện.

Anh chị em so bì vì con mình được ông bà nuôi thì nói sao?

Nói rõ khoản cho cháu là của nhà mình, tách hẳn khỏi phần mọi người cùng góp chăm ông bà. Nếu có thể, cho anh chị em biết mình gửi riêng tiền ăn học cho con để mọi người thấy ông bà không phải gánh thêm.

Khi nào nên tính đón con về ở cùng thay vì gửi ông bà?

Khi ông bà yếu đi, đau ốm thường hơn, khi cháu lớn đến mức ông bà khó kèm việc học và đưa đón, hoặc khi ông bà thật lòng muốn nghỉ. Hỏi ông bà mỗi năm một lần và tính cùng nhau vì quyết định này ảnh hưởng thu nhập cả nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138