GanhVac.comGánh Vác
Tiền cho cha mẹ già

Bố mẹ già vẫn dúi tiền cho cháu: nhận sao cho ông bà vui mà quỹ của ông bà không cạn

Ông bà tuổi cao vẫn cho tiền cháu dù đang sống bằng tiền con gửi: khi nào là niềm vui, khi nào là dấu hiệu quỹ của ông bà sắp cạn, và cách nhận để ông bà không mất lòng.

A grandmother in her seventies slips something into the small hand of her granddaughter at a school gate in the morning, the mother watching nearby, soft golden light.

Ông bà tuổi cao vẫn dúi tiền cho cháu là chuyện rất thường, và phần lớn thời gian đó là niềm vui, không phải vấn đề. Người con đứng giữa chỉ cần trả lời một câu: khoản ông bà cho có lấy từ phần ông bà cần để sống và chữa bệnh không? Nếu không, cứ để ông bà cho, dạy cháu cảm ơn. Nếu có — ông bà đang sống bằng tiền con gửi mà vẫn cho lại cháu nhiều, hay bớt thuốc để có tiền lì xì — thì đổi cách nhận, chứ không cấm ông bà cho.

Đổi cách nhận nghĩa là giữ niềm vui được cho của ông bà, nhưng thu nhỏ khoản tiền và gửi phần lớn về lại quỹ của chính ông bà. Phần dưới là bảng nhận biết khi nào cần lo, những cách nhận khéo, câu nói với ông bà, với cháu, và một nhà đi trọn.

Vì sao ông bà cần được cho

Với nhiều ông bà, cho cháu là cách còn lại để thấy mình vẫn có vai trò. Khi sức khoẻ yếu đi, không còn làm ra tiền, không còn quyết những việc lớn trong nhà, thì một khoản lì xì, một gói quà vặt, một tờ tiền dúi vào tay cháu lúc về là thứ ông bà vẫn làm được.

Nếu người con ngăn thẳng — "mẹ đừng cho cháu nữa, mẹ để mà tiêu" — ông bà có thể nghe ra một câu khác: "mẹ không còn gì để cho nữa". Đó là lý do nhiều cuộc ngăn cản bằng ý tốt lại làm ông bà buồn hơn chuyện thiếu tiền.

Vì vậy câu hỏi không phải là "có nên để ông bà cho không", mà là "cho từ khoản nào, và bao nhiêu thì vừa với ông bà". Khoản cho đến từ phần ông bà tự để dành, từ tiền lương hưu dư ra, từ một khoản ông bà tự làm được thì đó là niềm vui chính đáng. Khoản cho đến từ tiền thuốc, tiền ăn, hay tiền con vừa gửi để lo những thứ đó thì mới là chuyện cần tính.

Câu tự kiểm cho người con: Mình có biết ông bà đang sống bằng những khoản nào không? Có khi nào ông bà thiếu thuốc, thiếu ăn mà vẫn cho cháu không?

Khi nào là niềm vui, khi nào cần để ý

Đi qua từng dòng, đánh dấu tình huống của nhà mình. Cột cuối là cách xử nhẹ nhất cho từng trường hợp.

Tình huốngMức cần để ýCách xử
Ông bà cho cháu dịp Tết, sinh nhật, từ tiền tự để dànhkhông cần loĐể ông bà cho, dạy cháu cảm ơn, kể ông bà nghe cháu dùng làm gì
Ông bà cho cháu mỗi lần về, khoản nhỏkhông cần loGiữ nếp, gợi ý ông bà cho quà nhỏ thay vì tiền khi cháu còn bé
Ông bà cho lại phần lớn tiền con vừa gửicần để ýĐổi cách gửi: trả thẳng hoá đơn, thuốc; giữ một khoản nhỏ để ông bà cho cháu
Ông bà bớt thuốc, bớt ăn để có tiền lì xìcần loNói chuyện riêng với ông bà, đưa ông bà đi khám, nhận khoản cho nhưng gửi lại vào quỹ của ông bà
Ông bà vay mượn để cho cháu, hoặc cho một cháu nhiều hơn rõ rệtcần loNói chuyện với anh chị em, xem ông bà có đang bị áp lực từ ai không
Ví dụ giả định: con gửi 3 đơn vị mỗi tháng, ông bà cho cháu lại 2 đơn vịcần để ýĐổi sang trả thẳng 2 đơn vị tiền điện, thuốc; gửi tiền mặt 1 đơn vị

Phần lớn các nhà nằm ở hai dòng đầu. Nếu nhà mình ở đó, phần còn lại của bài chỉ là để biết, không cần làm gì thêm.

Những cách nhận khéo khi khoản cho đã quá sức ông bà

Mục tiêu là giữ được việc cho của ông bà mà không để quỹ của ông bà cạn. Chọn một hai cách hợp với tính ông bà.

  • Nhận rồi gửi về một chỗ của ông bà: con nhận thay cháu, cất vào một khoản riêng ghi tên ông bà, dùng khi ông bà cần đi khám hay sửa nhà. Không cần nói rõ, chỉ cần không tiêu.
  • Gợi ý quà thay tiền: ông bà mua cho cháu một cuốn truyện, một hộp bút, một món ăn quê. Ông bà vẫn được cho, chi tiêu nhỏ hơn và cháu nhớ lâu hơn.
  • Đặt một "mức" chung trong nhà: cả nhà thống nhất mỗi dịp ông bà cho cháu một khoản tượng trưng, mọi cháu như nhau. Ông bà đỡ bị áp lực phải cho nhiều.
  • Để dành một khoản nhỏ cho ông bà cho cháu: trong khoản con gửi đều, tách riêng một phần nhỏ ghi là "tiền ông bà lì xì". Ông bà cho thoải mái mà không đụng tiền thuốc.
  • Dạy cháu nhận và đáp lại: cháu cảm ơn, kể cho ông bà nghe đã dùng tiền làm gì, vẽ cho ông bà một bức tranh. Ông bà vui vì được đáp lại, không vì số tiền.

Những cách này đều không cần nói với ông bà rằng ông bà đang cho quá sức. Phần lớn người già nhận ra điều đó khi thấy con cháu vẫn vui với khoản nhỏ.

Khi ông bà muốn góp một khoản lớn cho cháu

Có lúc ông bà không chỉ lì xì mà muốn đưa một khoản lớn: góp tiền cho cháu vào đại học, cho cháu đi học xa, cho cháu cưới. Đây là lúc người con đứng giữa cần chậm lại nhất, vì khoản lớn thường lấy từ phần phòng thân của ông bà, và một khi đã đưa thì ông bà ngại đòi lại dù sau này thiếu.

Trước khi nhận, hỏi ông bà ba câu, giọng quan tâm chứ không phải giọng từ chối: Sau khoản này ông bà còn đủ cho tiền thuốc, tiền khám, những năm có thể cần người chăm không? Khoản này ông bà định cho riêng cháu này hay cho các cháu như nhau? Các bác, các chú có biết không?

Nếu ông bà còn đủ và đã nghĩ kỹ, nhận với lòng biết ơn, ghi lại rõ khoản đó là của ông bà góp cho cháu vào việc gì, và báo cho anh chị em. Nếu ông bà chưa đủ, nhận một phần tượng trưng: "Con nhận phần này để cháu biết ông bà góp vào việc học của cháu. Phần còn lại bố mẹ giữ, khi nào cháu thật cần con sẽ thưa lại." Câu này giữ được tấm lòng của ông bà, mà không biến khoản phòng thân thành khoản đã mất.

Với những khoản liên quan đến nhà đất, sổ tiết kiệm đứng tên cháu, hỏi phòng công chứng hoặc người có chuyên môn trước, vì việc tặng cho có thủ tục riêng.

Nói với ông bà, nói với cháu

Với ông bà, nói riêng, không nói trước mặt cháu hay họ hàng. Câu mẫu: "Mẹ cho cháu thì cháu thích lắm. Nhưng con muốn mẹ giữ phần của mẹ để mẹ khoẻ, mẹ khoẻ thì cháu còn được về chơi với bà lâu. Mỗi dịp mẹ cho cháu chút ít thôi, phần còn lại con lo cho cháu rồi."

Nếu ông bà vẫn muốn cho nhiều, đừng tranh cãi. Nhận, cảm ơn, rồi lặng lẽ cất vào khoản riêng của ông bà. Ông bà có quyền vui theo cách của mình; người con chỉ cần bảo đảm khoản đó không làm ông bà thiếu.

Với cháu, dạy từ nhỏ rằng tiền ông bà cho là quý vì là của ông bà, không phải vì nhiều. Câu mẫu khi cháu được lì xì: "Con cảm ơn bà chưa? Bà để dành mãi mới có đấy. Con muốn dùng làm gì, kể bà nghe nhé." Cháu lớn hơn có thể hiểu ông bà sống bằng gì, và tự biết từ chối khéo khi thấy bà đang khó.

Với anh chị em, nếu ông bà cho các cháu không đều nhau, đừng biến nó thành chuyện so bì. Ông bà có lý do riêng, có khi chỉ vì cháu đó ở gần hơn. Chỉ cần lo khi ông bà bị ai đó đòi hỏi, gây áp lực phải cho.

Một nhà đi trọn: lì xì Tết và tiền thuốc

Chị Nga 40 tuổi, hai con, mẹ ở quê sống một mình bằng khoản chị và anh trai gửi hằng tháng. Tết năm đó mẹ lì xì mỗi cháu một khoản lớn hơn hẳn mọi năm, cả năm đứa cháu nội ngoại. Ra Tết, chị phát hiện mẹ chưa mua thuốc tiểu đường tháng Giêng, nói là "để sau".

Chị không trách. Chị gọi anh trai, hai anh em bàn: từ tháng sau, phần tiền thuốc sẽ do chị mua và gửi về, không gửi tiền mặt nữa; phần tiền mặt giảm đi một chút, nhưng mỗi dịp lễ Tết hai anh em gửi riêng cho mẹ một khoản ghi rõ "tiền mẹ lì xì các cháu".

Chị nói với mẹ đúng như vậy, và kể là năm nay con chị dùng tiền bà cho để mua một bộ màu vẽ, vẽ tặng bà bức tranh ngôi nhà ở quê. Mẹ chị cười, nhưng cũng hơi buồn vì "giờ cái gì cũng con lo". Thuốc thì từ đó không bị gián đoạn nữa.

Không phải mọi thứ đều vừa ý: mẹ chị mất đi một phần cảm giác tự lo. Nhưng việc cho cháu vẫn còn nguyên, và khoản đó giờ không còn đến từ tiền thuốc.

Điều không cần lo quá, và khi nào cần lo thật

Không cần lo khi ông bà cho cháu từ khoản tự để dành, từ lương hưu dư ra, hay khi khoản cho nhỏ. Không cần lo khi ông bà cho một cháu hơn cháu khác vì cháu đó ở gần, hay vì cháu đó vừa thi xong. Không cần lo cháu sẽ "hư" vì ông bà cho — chuyện dạy con về tiền là việc của bố mẹ, không phải để ông bà thôi cho.

Cần lo khi ông bà bớt thuốc, bớt ăn, không đi khám vì tiền; khi ông bà vay mượn hàng xóm để có tiền lì xì; khi có một người trong họ hàng thường xuyên đến xin tiền ông bà "cho cháu" mà người con không biết cháu đó là ai, dùng vào việc gì. Đó là những dấu hiệu quỹ của ông bà đang bị rút từ chỗ không nên rút.

Nếu ông bà bớt thuốc, đưa ông bà đi khám và để bác sĩ dặn, không tự quyết thay ông bà dùng hay không dùng thuốc gì. Nếu có người lạ hay người quen đến xin tiền ông bà với lý do không rõ ràng, dặn ông bà gọi con trước khi đưa, và nói chuyện với anh chị em để cùng để ý.

Câu tự kiểm cuối: trong ba tháng qua, ông bà có lần nào thiếu thứ thiết yếu không? Nếu không, cứ để ông bà cho cháu theo ý mình.

Câu hỏi thường gặp

Ông bà già cho tiền cháu nhiều thì có nên ngăn không?

Không nên ngăn thẳng, vì cho cháu là niềm vui và vai trò còn lại của nhiều ông bà. Chỉ cần để ý khoản cho có lấy từ tiền thuốc, tiền ăn của ông bà không; nếu có thì đổi cách nhận và cách gửi tiền, không cấm ông bà cho.

Bố mẹ lấy tiền con gửi để cho lại cháu thì làm sao?

Đổi một phần tiền gửi sang trả thẳng hoá đơn, mua thuốc cho cha mẹ, và tách riêng một khoản nhỏ ghi là tiền ông bà cho cháu. Cha mẹ vẫn được cho mà không đụng tới phần thiết yếu.

Nhận tiền ông bà cho cháu rồi có nên gửi lại cho ông bà không?

Nếu thấy khoản đó quá sức ông bà, có thể nhận để ông bà vui rồi cất vào một khoản riêng dành cho ông bà khi cần đi khám hay sửa nhà. Không cần nói ra, chỉ cần không tiêu khoản đó.

Ông bà cho các cháu không đều nhau thì có sao không?

Thường ông bà có lý do riêng như cháu ở gần, cháu vừa có dịp vui. Đừng biến nó thành chuyện so bì giữa anh chị em. Chỉ cần để ý khi ông bà bị ai đó gây áp lực phải cho.

Dạy con thế nào khi nhận tiền của ông bà?

Dạy con cảm ơn, kể cho ông bà nghe đã dùng tiền làm gì, và hiểu tiền ông bà cho là quý vì ông bà để dành mãi mới có. Con lớn hơn có thể tự từ chối khéo khi thấy ông bà đang khó.

Khi nào việc ông bà cho tiền cháu là dấu hiệu đáng lo?

Khi ông bà bớt thuốc, bớt ăn, bỏ lịch khám, vay mượn để có tiền cho, hoặc có người thường xuyên đến xin tiền ông bà với lý do không rõ ràng. Lúc đó nói chuyện riêng với ông bà và cùng anh chị em để ý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138