GanhVac.comGánh Vác
Tiền cho cha mẹ già

Gửi tiền cho bố mẹ hằng tháng: bao nhiêu là vừa và tính từ khoản nào trước

Tính khoản gửi cha mẹ từ ba lớp: tiền sống, tiền sức khoẻ, tiền cho vui; xếp nó vào ngân sách nhà mình, thống nhất với vợ chồng và giữ được đều đặn.

A middle-aged son rides a motorbike along a quiet countryside road at dusk, a bag of fruit hanging from the handlebar, seen from behind, warm amber light.

Khoản gửi cho bố mẹ hằng tháng không có một con số đúng cho mọi nhà. Cách tính đỡ lăn tăn nhất là chia nó thành ba lớp và lo theo thứ tự: lớp một là tiền sống (ăn, điện nước, thuốc men đều đặn) mà cha mẹ chưa tự lo đủ; lớp hai là tiền sức khoẻ để dành cho những lần khám, những đợt ốm; lớp ba là tiền cho vui — đám hiếu hỉ trong xóm, quà cho cháu, chuyến đi thăm họ hàng. Lớp một đứng ngang hàng tiền ăn của nhà mình, lớp hai đi sau quỹ dự phòng tối thiểu của nhà mình, lớp ba tuỳ tháng dư.

Nghĩa là con số bạn gửi không bắt đầu từ "người ta gửi bao nhiêu" hay "mình ngại gửi ít", mà từ phần cha mẹ đang thiếu thật. Biết cha mẹ thiếu ở lớp nào thì gửi đúng chỗ đó, gửi đều, và có lý do rõ ràng khi phải giảm. Phần dưới đi qua cách đo phần thiếu, xếp khoản này vào ngân sách nhà mình, chọn gửi đều hay theo đợt, và cách nói với vợ chồng để khoản này không thành chuyện giằng co mỗi tháng.

Ba lớp tiền của cha mẹ và lớp nào lo trước

Lớp một — tiền sống. Gồm cái ăn, điện nước, ga, thuốc dùng hằng ngày theo đơn bác sĩ, tiền đi lại tối thiểu. Nếu cha mẹ có lương hưu, có thu nhập từ vườn ruộng hay buôn bán nhỏ, phần con gửi chỉ cần bù vào chỗ còn hở. Đây là lớp không nên lỡ, vì cha mẹ thiếu ở lớp này thì sẽ tự cắt bớt ăn uống hoặc thuốc mà không nói với ai.

Lớp hai — tiền sức khoẻ. Là khoản để riêng cho những lần đi khám, xét nghiệm, mua thêm thuốc ngoài phần bảo hiểm y tế chi trả, kính mắt, răng. Lớp này không cần gửi hết mỗi tháng; nhiều nhà gom lại thành một khoản mà người con giữ, khi cha mẹ cần thì chi thẳng, để cha mẹ không phải ngại mở lời xin.

Lớp ba — tiền cho vui và giữ nếp. Đám cưới, đám giỗ trong họ, quà cho cháu ngày Tết, tiền đi lễ hội làng. Đây là phần giữ cho cha mẹ cảm thấy mình vẫn có mặt trong đời sống xung quanh. Nó quan trọng với tinh thần, nhưng là lớp đầu tiên được lùi khi nhà mình có tháng thiếu, và nói rõ điều đó với cha mẹ thì đa số cha mẹ hiểu.

Thứ tự lo. Lớp một trước, ngang với tiền ăn của chính nhà mình. Lớp hai sau khi nhà mình đã có một quỹ dự phòng tối thiểu, vì nếu chính bạn mất việc thì cả lớp một cũng gãy. Lớp ba khi tháng đó còn dư. Thứ tự này giúp bạn trả lời được câu hỏi khó nhất: tháng thiếu thì cắt cái gì trước.

Bảng tính phần cha mẹ đang thiếu — điền số của nhà mình

Ngồi với một tờ giấy, hoặc nhờ cha mẹ kể lại một tháng bình thường đã tiêu những gì. Ghi theo đơn vị bạn quen (một đơn vị là một khoản bạn tự đặt, ví dụ tiền chợ một tuần). Dòng đầu là ví dụ giả định của một nhà có bố mẹ ở quê, bố có lương hưu nhỏ, mẹ không có thu nhập riêng.

KhoảnMột tháng cần (ví dụ giả định)Cha mẹ tự lo đượcPhần thiếuTháng thiếu thì lùi khoản nào
Ăn uống, điện nước4 đơn vị3 đơn vị1 đơn vịgiữ nguyên, không lùi
Thuốc dùng hằng ngày theo đơn1 đơn vị01 đơn vịgiữ nguyên, không lùi
Khám định kỳ, xét nghiệmtrung bình 1 đơn vị01 đơn vịdồn vào quỹ sức khoẻ, chi khi có lịch
Hiếu hỉ, quà cháu1 đơn vị0,5 đơn vị0,5 đơn vịlùi trước tiên
Nhà của bạn: ...............

Cộng cột "phần thiếu" ở hai lớp đầu là ra con số tối thiểu nên gửi đều. Trong ví dụ trên là ba đơn vị, cộng nửa đơn vị cho lớp ba khi tháng dư. Con số này có thể nhỏ hơn bạn nghĩ, cũng có thể lớn hơn — điều quan trọng là bạn biết nó đến từ đâu, và khi cần giảm thì biết giảm ở dòng nào.

Đặt khoản gửi cha mẹ vào ngân sách nhà mình ở chỗ nào

Người đứng giữa hay mắc một trong hai kiểu. Kiểu thứ nhất là gửi cha mẹ trước, phần còn lại mới tính cho nhà mình, nên đến cuối tháng phải rút quỹ dự phòng hoặc mượn tạm. Kiểu thứ hai là gửi phần "dư", nên tháng nào cũng thấy không dư, khoản gửi lúc có lúc không, cha mẹ không biết trông vào đâu.

Cách đỡ cả hai là coi lớp một của cha mẹ như một dòng chi cố định, đứng cạnh tiền nhà, tiền ăn, tiền học của con. Khi lập ngân sách đầu tháng, dòng đó được trừ ngay từ đầu. Lớp hai và lớp ba thì đặt sau quỹ dự phòng của nhà mình: tháng nào quỹ đủ mức bạn đã tự đặt thì phần dư mới chảy sang cha mẹ.

Một quy tắc nhiều nhà thấy dễ giữ: đặt cho khoản gửi cha mẹ một tỷ lệ trần trên thu nhập của nhà mình, ví dụ giả định không quá một phần năm, rồi trong trần đó chia ba lớp. Tỷ lệ cụ thể tuỳ nhà, tuỳ việc anh chị em có góp hay không. Có trần thì bạn không phải tự tranh luận với lương tâm mỗi tháng, và vợ hoặc chồng bạn cũng yên tâm rằng khoản này có giới hạn.

Tự kiểm bằng ba câu: Nếu tháng sau mình mất một nửa thu nhập, khoản lớp một có còn gửi được không? Nhà mình đã có quỹ dự phòng tối thiểu chưa? Có khoản nào mình đang gửi vì ngại mà không phải vì cha mẹ thiếu?

Gửi đều mỗi tháng hay gửi theo đợt

Không có cách nào hơn hẳn. Chọn theo tính cha mẹ và nhịp thu nhập của bạn.

Cách gửiHợp với aiĐiểm cần để ý
Gửi đều cùng một ngày mỗi thángThu nhập của bạn đều; cha mẹ quen tính chi tiêu theo thángCha mẹ dễ lên kế hoạch; tháng thiếu thì báo trước chứ đừng lặng lẽ trễ
Gửi theo quý hoặc theo vụThu nhập không đều; cha mẹ ở quê chi theo mùa vụChia nhỏ phần lớp một để cha mẹ không tiêu hết sớm, hoặc nhờ một người ở gần giữ giúp
Chi thẳng thay vì gửi tiềnCha mẹ ngại nhận tiền, hoặc hay đem tiền cho người khácBạn trả hoá đơn điện, mua thuốc, đặt lịch khám; giữ lại phần tiền mặt nhỏ để cha mẹ tự chủ
Kết hợp: lớp một gửi đều, lớp hai giữ ở conPhần lớn các nhàGhi rõ hai phần để cha mẹ biết khoản sức khoẻ vẫn có, chỉ là con giữ

Dù chọn cách nào, giữ một ngày cố định trong tháng để chuyển, và ghi lại vào sổ chi của nhà mình. Hai thứ đó giúp bạn khỏi quên, và khi anh chị em hỏi "em gửi bao nhiêu" thì có câu trả lời rõ ràng thay vì ước chừng.

Thống nhất với vợ hoặc chồng trước khi hứa với cha mẹ

Khoản gửi cha mẹ là tiền chung của nhà, kể cả khi chỉ một người kiếm ra. Hứa với cha mẹ trước rồi mới về bàn là cách nhanh nhất để biến nó thành chuyện giằng co. Nếu hai bên đều có cha mẹ cần lo, bàn cả hai cùng lúc, dùng cùng một bảng ba lớp, để không ai thấy bên mình bị tính thiệt.

Một câu mở lời có thể dùng: "Mình muốn tính cho rõ phần bố mẹ đang thiếu, để mỗi tháng gửi một khoản cố định chứ không phải lúc nào nghe gọi điện mới gửi. Mình làm cái bảng này, anh xem giúp phần nào thấy chưa hợp lý." Câu này đặt bảng số lên bàn, không đặt cảm xúc lên bàn.

Nếu vợ hoặc chồng thấy con số cao, đừng bảo vệ nó bằng chữ "hiếu". Hỏi lại cụ thể dòng nào thấy cao, và cùng xem dòng đó có thể chi thẳng thay vì gửi tiền, hoặc có anh chị em nào góp được phần đó không. Khi hai người cùng ký vào một con số, khoản gửi sẽ giữ được lâu, kể cả những tháng khó.

Điều nên chốt luôn trong lần bàn: tháng thiếu thì ai báo với cha mẹ, báo thế nào. Có sẵn câu trả lời thì đến lúc thiếu thật, không ai phải đứng ra một mình.

Một nhà đi trọn: gửi đều được tám tháng thì vấp

Chị Hạnh 38 tuổi, con một, mẹ ở quê vừa mổ xong, con trai vào lớp một. Trước kia chị gửi mẹ lúc nhiều lúc ít, theo những cuộc gọi. Sau ca mổ, chị ngồi với mẹ một buổi, kể lại một tháng ở nhà tiêu những gì, và ra được phần thiếu ở lớp một là hai đơn vị, lớp hai trung bình một đơn vị.

Chị bàn với chồng: lớp một gửi ngày mùng năm hằng tháng, lớp hai chị giữ, mẹ cần đi tái khám thì chị chi thẳng. Chồng đồng ý, với điều kiện quỹ dự phòng của nhà không bị rút cho việc này. Tám tháng đầu êm. Tháng thứ chín, con vào học kỳ mới, nhà sửa lại mái dột, chị không đủ phần lớp hai.

Chị gọi cho mẹ trước ngày mùng năm: "Tháng này con vẫn gửi phần đi chợ như mọi tháng. Tiền khám thì tháng sau con mới để ra được, mẹ có lịch tái khám thì báo con, con lo." Mẹ chị không vui lắm, vì vốn định đi khám mắt. Nhưng khoản lớp một vẫn đến đúng ngày, nên mẹ không phải đi vay hàng xóm. Lịch khám mắt dời sang tháng sau.

Câu chuyện không trọn vẹn: có một tháng mẹ phải chờ. Nhưng nhờ có ba lớp, chị biết chính xác cắt ở đâu, nói gì, và không phải rút quỹ dự phòng của nhà mình — thứ mà nếu mất đi thì lần sau cả lớp một cũng không giữ được.

Những bẫy hay gặp khi gửi tiền cho cha mẹ

Mỗi bẫy đi kèm một cách tránh, đều làm được ngay trong tháng này.

  • Gửi theo cảm giác có lỗi. Tháng nào về quê thấy nhà cửa xuống cấp thì gửi nhiều, tháng nào bận thì quên. Tránh: chốt lớp một cố định, phần thêm đi qua lớp ba.
  • Gửi mà không biết tiền đi đâu. Cha mẹ có thể đem tiền cho người khác vay, góp hụi, hoặc giữ lại không dám tiêu. Tránh: hỏi nhẹ nhàng mỗi quý cha mẹ còn thiếu gì, chứ không đòi báo cáo.
  • Rút quỹ dự phòng của nhà mình để gửi cha mẹ. Một lần thì được, thành thói quen thì đến khi chính bạn gặp chuyện, cả hai bên cùng thiếu. Tránh: tách hẳn quỹ sức khoẻ cho cha mẹ.
  • Vay để gửi. Vay để duy trì một khoản đều đặn là đem cái khó tháng này dồn sang tháng sau, cộng thêm phần phải trả. Tránh: giảm về lớp một và nói thật với cha mẹ.
  • Ngại nói với anh chị em. Mình gửi đều trong khi người khác không biết cha mẹ đang thiếu bao nhiêu. Tránh: chia bảng ba lớp cho cả nhà xem, không cần kèm lời trách.

Câu hỏi thường gặp

Gửi tiền cho bố mẹ hằng tháng bao nhiêu là đủ?

Không có một mức chung. Con số hợp lý là phần cha mẹ đang thiếu ở tiền sống và thuốc men hằng ngày, cộng một khoản cho khám chữa bệnh. Hỏi cha mẹ một tháng bình thường tiêu những gì, trừ đi phần cha mẹ tự lo được, phần còn lại là mức tối thiểu cần gửi đều.

Thu nhập chưa đủ cho nhà mình thì có nên vẫn gửi cho bố mẹ không?

Giữ phần tiền sống tối thiểu nếu cha mẹ thật sự thiếu, vì đây là phần cha mẹ khó tự xoay. Các khoản khác như quà cáp, hiếu hỉ thì tạm lùi và nói rõ với cha mẹ lý do. Đừng vay hay rút hết quỹ dự phòng của nhà mình để giữ khoản gửi như cũ.

Bố mẹ có lương hưu thì con có cần gửi thêm không?

Tuỳ lương hưu đã che được tiền sống và thuốc men hằng ngày hay chưa. Nhiều nhà, phần con lo chủ yếu là chi phí khám chữa bệnh và những khoản bất ngờ. Có thể giữ khoản đó ở phía con và chi thẳng khi cần thay vì gửi đều mỗi tháng.

Vợ hoặc chồng không đồng ý mức gửi cho bố mẹ thì làm thế nào?

Đưa ra bảng chi tiết từng khoản cha mẹ thiếu, hỏi cụ thể dòng nào thấy chưa hợp lý thay vì tranh luận chung chung về chữ hiếu. Đặt một mức trần theo tỷ lệ thu nhập mà cả hai đồng ý, và bàn cha mẹ hai bên bằng cùng một cách tính để không ai thấy thiệt.

Gửi tiền đều đặn hay mua đồ, trả hoá đơn thay cho bố mẹ thì tốt hơn?

Nếu cha mẹ quen tự chi tiêu và quản lý tốt thì gửi tiền đều giúp cha mẹ tự chủ. Nếu cha mẹ ngại nhận tiền hoặc hay đem cho người khác, trả thẳng hoá đơn, mua thuốc, đặt lịch khám sẽ đến đúng chỗ hơn. Nhiều nhà kết hợp cả hai.

Tháng này thiếu, gửi ít hơn mọi khi thì nói với bố mẹ thế nào?

Báo trước ngày gửi, nói rõ phần nào vẫn giữ và phần nào lùi sang tháng sau, kèm một lời hứa nhỏ cụ thể như cần đi khám thì gọi con. Cha mẹ thường lo nhất là sự im lặng, không phải con số nhỏ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138