GanhVac.comGánh Vác
Nói chuyện tiền trong nhà

Vợ chồng nói chuyện tiền gửi bố mẹ hai bên: mở lời thế nào để không thành so đo

Gửi tiền cho bố mẹ hai bên mà vợ chồng không thành hai người đếm từng đồng: chốt nguyên tắc trước, con số sau, chọn lúc nói và câu mở lời cụ thể.

A husband and wife sit side by side at a small apartment kitchen table at night, one plain notebook with blank pages between them, warm lamp light, seen from behind.

Muốn nói chuyện tiền gửi bố mẹ hai bên mà không thành so đo, vợ chồng nên chốt nguyên tắc trước, con số sau: thống nhất khoản đều đặn cho mỗi bên theo nhu cầu thật chứ không theo phép chia đôi, tách riêng khoản đột xuất như ốm đau, và có một mức trần mà mỗi người được tự quyết không cần hỏi. Khi ba điều này đã rõ, con số cụ thể chỉ còn là chuyện điền vào.

Phần lớn những lần cãi nhau về tiền gửi về quê không bắt đầu từ con số. Nó bắt đầu từ cảm giác: một người thấy mình bị giấu, người kia thấy bố mẹ mình bị coi nhẹ. Bài này đi theo thứ tự mà nhiều cặp vợ chồng đã thử và thấy đỡ va chạm: hiểu vì sao chuyện này dễ vỡ, chọn lúc nói, câu mở lời, cách chia khi hai bên có nhu cầu khác nhau, xử lý khoản đột xuất, và những câu nên tránh.

Vì sao chuyện tiền gửi bố mẹ hai bên dễ thành so đo

Mỗi người nghe chuyện tiền như nghe chuyện bố mẹ mình. Khi vợ hỏi "tháng này gửi ông bà nội bao nhiêu", chồng dễ nghe thành "anh đang lo cho nhà anh nhiều quá". Câu hỏi về tiền chạm thẳng vào lòng biết ơn với người đã nuôi mình, nên phản ứng thường to hơn con số thật.

Nhu cầu hai bên hiếm khi bằng nhau. Bên ngoại có lương hưu, bên nội làm ruộng; bên này có anh chị em gánh cùng, bên kia chỉ có một mình bạn. Chia đôi cho công bằng nghe hợp lý nhưng lại bất công với bên đang thiếu thật, còn chia theo nhu cầu thì người kia thấy thiệt nếu không được giải thích.

Khoản gửi thường lén lút từ đầu. Nhiều người quen chuyển tiền cho bố mẹ từ trước khi cưới, không báo ai. Sau cưới vẫn giữ thói quen đó. Không có gì sai trong việc lo cho bố mẹ, nhưng khi người kia phát hiện một khoản đều đặn mình không biết, cái mất là lòng tin, không phải tiền.

Không ai nói mức trần. Không có ranh giới "dưới bao nhiêu thì tự quyết" nên mỗi lần bố mẹ cần một khoản nhỏ cũng thành chuyện phải hỏi, mà không hỏi thì thành chuyện giấu. Mức trần là cách đơn giản nhất để giảm va chạm, lại hay bị quên nhất.

Chọn lúc nói và chuẩn bị gì trước

Câu chuyện này hỏng nhiều nhất vì nói sai lúc: ngay sau cuộc điện thoại bố mẹ than thiếu, giữa bữa cơm có con, hoặc lúc một người vừa đi làm về mệt. Trước khi mở lời, tự chuẩn bị mấy thứ sau:

  • Chọn một buổi tối bình thường, không có chuyện gấp, con đã ngủ, cả hai không vội. Hẹn trước một câu: "Tối thứ bảy mình ngồi nói chuyện tiền cho hai bên ông bà nhé, mười lăm phút thôi."
  • Ghi ra giấy những gì đang gửi thật trong ba tháng gần nhất cho cả hai bên, kể cả khoản mình tự gửi chưa báo. Bắt đầu bằng sự thật của chính mình thì người kia dễ mở lòng hơn.
  • Ghi những gì bạn biết về nhu cầu của bố mẹ bên mình: thuốc men đều đặn, tiền điện nước, có ai khác góp không. Không đoán nhu cầu bên kia, để người kia tự nói.
  • Biết rõ tổng thu nhập nhà mình sau khi trừ các khoản bắt buộc (nhà, ăn, học của con) còn lại bao nhiêu đơn vị. Không có con số này, mọi thoả thuận đều treo lơ lửng.
  • Tự hỏi: điều mình thật sự lo là gì? Sợ thiếu tiền cho con, hay sợ bị coi là người ngoài? Gọi đúng tên nỗi lo giúp bạn không nói lan man sang chuyện cũ.

Nếu một trong hai đang giận vì một chuyện vừa xảy ra, hoãn lại. Thoả thuận ký trong lúc giận thường bị lật lại sau vài tuần.

Câu mở lời và cách giữ cuộc nói chuyện đi đúng hướng

Câu đầu tiên quyết định giọng của cả buổi. Bắt đầu bằng cái chung, không bắt đầu bằng con số của người kia. Một số câu mở đã được nhiều nhà dùng: "Em muốn mình có một cách gửi tiền cho cả hai bên ông bà mà không ai phải giấu ai, kể cả em. Em kể trước phần em đang gửi nhé." Hoặc: "Anh biết mẹ em đang uống thuốc đều, bố anh thì mắt yếu. Mình thử tính xem mỗi bên cần gì thật, rồi mới nói chuyện bao nhiêu."

Khi người kia nói về nhu cầu bên nhà họ, việc của bạn là hỏi lại để hiểu, chưa phải để phản biện: "Khoản thuốc của mẹ mỗi tháng tầm mấy đơn vị? Có ai góp cùng không?" Đừng chen câu "nhà em cũng khổ chứ bộ". So sánh độ khổ giữa hai bên là cách nhanh nhất để cuộc nói chuyện thành cuộc thi.

Nếu không khí bắt đầu căng, dừng ngắn và gọi tên nó: "Mình đang nóng lên rồi. Mình nghỉ năm phút, rồi quay lại đúng một câu hỏi: tháng tới mỗi bên cần tối thiểu bao nhiêu." Thu hẹp câu hỏi khi căng thẳng giúp cả hai có chỗ bám. Cuộc nói đầu tiên chỉ cần ra được khoản đều đặn cho tháng tới; mức trần và khoản đột xuất có thể bàn ở lần sau.

Bảng chia theo nhu cầu thay vì chia đôi

Thay vì cãi chia đôi hay không, điền bảng này cùng nhau. Mỗi dòng là một khoản, mỗi khoản có lý do. Dòng đầu là ví dụ giả định để bạn thấy cách điền.

KhoảnBên nàoLý do cầnMức hằng tháng (ví dụ giả định)Nếu tháng thiếu thì làm gì
Tiền thuốc đều đặnbên ngoạimẹ uống thuốc huyết áp, không có ai góp1 đơn vịgiữ nguyên, lùi khoản mua sắm của nhà mình
Tiền điện nước, chợbên nộibố mẹ còn làm ruộng, thu không đều1 đơn vịgiảm còn nửa, báo trước với bố mẹ
Quà lễ Tết, giỗcả hai bêntheo lịch trong nămđể dành 0,5 đơn vị mỗi thánggộp hai bên, làm gọn hơn
Mức tự quyết không cần hỏimỗi ngườichi nhỏ đột xuất cho bố mẹ mìnhdưới 0,5 đơn vị một lầnkể lại cho nhau cuối tuần

Khi viết ra như vậy, hai khoản 1 đơn vị nhìn bằng nhau nhưng lý do khác nhau, và người đọc bảng thấy được vì sao. Nếu một bên cần nhiều hơn, bảng cho thấy lý do chứ không phải sự thiên vị. Xem lại bảng mỗi sáu tháng hoặc khi có biến cố như bố mẹ ốm, nghỉ làm, hay một người trong nhà mình mất việc.

Khoản đột xuất: thoả thuận trước khi nó xảy ra

Khoản đều đặn ít khi làm vợ chồng cãi nhau to. Thứ làm vỡ chuyện là cuộc gọi lúc mười giờ đêm: bố nhập viện, cần một khoản ngay. Lúc đó không ai đủ bình tĩnh để bàn. Vì vậy cần một quy tắc nói trước, ví dụ: ốm đau, tai nạn của bố mẹ bất kỳ bên nào thì người kia được rút ngay từ quỹ dự phòng chung tới một mức đã thống nhất, gọi báo trong ngày, quá mức đó thì hai người cùng quyết.

Quy tắc này có hai cái lợi. Người đang hoảng không phải xin phép giữa lúc rối, còn người ở nhà không cảm thấy bị đặt trước việc đã rồi. Điều quan trọng là "báo trong ngày", kể cả bằng một tin nhắn ngắn: "Bố nhập viện, em đã rút 2 đơn vị từ quỹ chung để đóng tạm ứng. Tối về em kể."

Sau mỗi lần dùng, ngồi lại tính chuyện bù: bù bằng cách giảm khoản nào trong mấy tháng tới, và anh chị em bên đó có góp phần nào không. Việc hỏi anh chị em góp là việc của người con bên đó, người dâu hoặc người rể không nên phải đứng ra đòi. Nếu chưa có quỹ chung, đây là lúc đáng ngồi bàn chuyện lập một quỹ nhỏ riêng cho biến cố của bố mẹ hai bên.

Nói sao và đừng nói gì

Những câu dưới đây lấy từ các tình huống rất quen. Cột giữa là câu thường bật ra, cột phải là cách nói giữ được ý mà không làm người kia phải phòng thủ.

Tình huốngCâu dễ bật raCâu nói thay
Thấy người kia gửi nhiều hơn mình nghĩ"Sao anh gửi nhà anh nhiều thế mà không nói?""Em vừa thấy khoản này, em hơi bất ngờ. Anh kể em nghe bố mẹ đang cần gì được không?"
Muốn tăng tiền cho bố mẹ mình"Mẹ em khổ hơn, phải gửi thêm.""Mẹ em vừa phải uống thêm thuốc. Em muốn tăng thêm nửa đơn vị, mình xem cắt chỗ nào được."
Người kia muốn giảm khoản cho bên mình"Anh coi thường bố mẹ em à?""Em hiểu tháng này chật. Mình giảm tạm hai tháng, và em sẽ gọi báo mẹ trước."
Bố mẹ một bên hỏi thẳng con dâu, con rể"Con không biết, hỏi anh ấy.""Dạ chuyện này vợ chồng con đang tính cùng nhau, cuối tuần con báo lại bố mẹ."

Điểm chung của cột phải: nói về nhu cầu cụ thể, đề xuất một con số và một hướng xử lý, và luôn dùng "mình" thay cho "nhà anh, nhà em".

Một tình huống đi trọn: chị Hạnh và khoản gửi lặng lẽ

Chị Hạnh 38 tuổi, con một, mẹ ở quê vừa mổ xong. Từ trước khi cưới chị đã gửi đều cho mẹ một khoản nhỏ, chồng không biết. Khi mẹ mổ, chị rút thêm 3 đơn vị từ tài khoản chung. Chồng chị thấy, không nói gì hai ngày, rồi hỏi bằng giọng lạnh: "Còn bao nhiêu khoản nữa anh không biết?"

Chị chọn kể hết vào tối thứ bảy, bắt đầu bằng chính khoản lặng lẽ: "Em gửi mẹ mỗi tháng nửa đơn vị từ hồi chưa cưới, em quen rồi nên không nói. Em sai ở chỗ không nói, không phải ở chỗ gửi." Chồng chị nói thật là anh không tiếc tiền mà thấy bị đặt ra ngoài. Bên nội có ba anh em cùng góp nên anh chưa bao giờ gửi đều.

Hai người điền bảng: bên ngoại 1 đơn vị đều vì không có ai góp, bên nội 0,5 đơn vị góp cùng các anh, mỗi người tự quyết dưới 0,5 đơn vị một lần. Khoản 3 đơn vị cho ca mổ thì bù dần trong sáu tháng bằng cách hoãn chuyến đi chơi. Kết quả không trọn vẹn: chồng chị vẫn thấy hơi chạnh lòng một thời gian, và mẹ chị biết chuyện thì tự ái, đòi không nhận tiền nữa. Nhưng từ đó không còn khoản nào phải giấu, và lần mẹ tái khám sau, chính chồng chị là người nhắc gửi tiền.

Câu hỏi thường gặp

Có nhất thiết phải chia đều tiền gửi cho bố mẹ hai bên không?

Không nhất thiết. Chia đều dễ nói nhưng hay bất công với bên đang thiếu thật. Cách bền hơn là chia theo nhu cầu có lý do rõ, ghi ra cho cả hai cùng thấy, và xem lại khi hoàn cảnh hai bên thay đổi.

Nếu thu nhập của vợ và chồng chênh nhau thì ai gửi cho bên nào?

Nhiều nhà gộp thu nhập rồi gửi từ phần chung, để tránh cảm giác ai kiếm nhiều thì bên đó được nhiều. Nhà khác giữ riêng một phần. Cách nào cũng được, miễn hai người cùng biết tổng đang gửi đi bao nhiêu và vì sao.

Mình lỡ gửi riêng cho bố mẹ lâu nay mà chưa nói, giờ nên làm gì?

Kể ra sớm, bằng giọng nhận phần sai ở việc không nói chứ không xin lỗi vì đã lo cho bố mẹ. Kể con số thật và từ khi nào, rồi mời người kia cùng đặt lại cách gửi. Để người kia tự phát hiện thường tổn thương hơn nhiều.

Bố mẹ một bên hay gọi điện xin thêm thì vợ chồng nên xử lý thế nào?

Thống nhất trước một mức tự quyết cho mỗi lần xin nhỏ, và quy tắc báo lại cho nhau. Người con ruột là người nói chuyện với bố mẹ mình, không đẩy vợ hoặc chồng ra trả lời. Nếu lần xin lặp lại đều, đó là dấu hiệu khoản hằng tháng đang thấp hơn nhu cầu thật.

Khi nào nên nhờ người ngoài giúp vợ chồng nói chuyện tiền?

Khi hai người đã thử vài lần mà lần nào cũng thành cãi nhau, hoặc có khoản nợ, khoản vay mà một bên không biết. Lúc đó một người tư vấn tài chính độc lập hoặc chuyên gia tư vấn hôn nhân có thể giúp hai người nghe nhau mà không phải thắng thua.

Có nên để bố mẹ biết vợ chồng đã thoả thuận mức gửi không?

Thường nên báo phần bố mẹ nhận được và lịch gửi, để bố mẹ chủ động tính. Không cần kể chi tiết con số bên kia nhận bao nhiêu, vì so sánh giữa hai bên ông bà chỉ làm người lớn thêm tự ái mà không giúp gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138