GanhVac.comGánh Vác
Quỹ dự phòng theo từng biến cố

Tháng con vào lớp một, lên cấp hai: gom quỹ chuyển cấp, không rút tiền của ông bà

Tháng con vào lớp một hay chuyển cấp là biến cố biết trước mà vẫn làm nhiều nhà hụt. Cách liệt kê, chia nhỏ và góp dần để tháng đó không phải rút quỹ của ông bà.

A grandfather and his young granddaughter in a new school uniform walking toward a school gate in the morning, hand in hand, shot from behind at child height, warm early light

Tháng con vào lớp một, lên cấp hai hay cấp ba không phải biến cố bất ngờ, nên cách lo đúng nhất là biến nó thành một khoản góp dần: liệt kê trước những gì dồn vào tháng nhập học, chia tổng cho số tháng còn lại, và góp đều vào một ngăn riêng. Nhờ vậy khi tháng đó tới, nhà không phải rút từ ngăn cha mẹ nằm viện hay ngăn mất thu nhập, những ngăn mà nếu đang trống thì gặp chuyện thật sẽ rất khó xoay.

Người đứng giữa hay bị hụt vào đúng tháng tám, tháng chín không phải vì không biết con sắp nhập học, mà vì nhiều khoản nhỏ dồn lại cùng lúc: đồng phục, sách vở, các khoản thu đầu năm, có khi thêm tiền xe đưa đón hoặc người trông con buổi chiều nếu giờ học thay đổi. Mỗi khoản không lớn, nhưng cộng lại thì thường lớn hơn dự tính, và lại rơi vào mùa nhiều nhà vừa lo xong việc khác.

Liệt kê những gì dồn vào tháng nhập học

Ngồi với vợ hoặc chồng, liệt kê theo bảng dưới. Mức ghi là ví dụ giả định để minh hoạ cách điền; mức thật của mỗi nhà khác nhau rất nhiều tuỳ trường, tuỳ nơi ở, không có mức nào là chuẩn.

KhoảnĐóng một lần hay kéo dàiVí dụ giả địnhHỏi ai để biết số thậtCó giảm được không
Các khoản thu đầu năm của trườngmột lần2 đơn vịphụ huynh khoá trước, thông báo của trườngít khi
Đồng phục, giày dép, cặpmột lần1 đơn vịtự ướcxin lại đồ của anh chị họ
Sách giáo khoa, vở, dụng cụmột lần0,5 đơn vịdanh sách của trườngmua sách cũ nếu được
Đưa đón, xe buýt trườngkéo dài0,5 đơn vị mỗi thángtrường hoặc phụ huynh khácđổi lịch đưa đón trong nhà
Người trông con buổi chiềukéo dài1 đơn vị mỗi thángtự ướcnhờ ông bà nếu ông bà khoẻ và muốn
Bán trú, ăn trưakéo dài1 đơn vị mỗi thángtrườngtuỳ giờ làm của bố mẹ

Ví dụ này có 3,5 đơn vị đóng một lần và 2,5 đơn vị tăng thêm mỗi tháng. Phần đóng một lần là việc của ngăn chuyển cấp. Phần tăng mỗi tháng thì phải đưa vào chi tiêu thường xuyên từ tháng đó trở đi, vì đó không còn là biến cố mà là mức sống mới.

Chia tổng cho số tháng còn lại

Có danh sách rồi, việc tiếp theo là đếm ngược. Còn mười hai tháng nữa con vào lớp một, phần đóng một lần ước 3,5 đơn vị, thì mỗi tháng góp khoảng 0,3 đơn vị. Còn sáu tháng thì mỗi tháng khoảng 0,6 đơn vị. Con số nhỏ như vậy thường xoay được bằng cách bớt một khoản không gấp, khác hẳn cảm giác phải tìm 3,5 đơn vị trong một tháng.

Với nhà có hai con cách nhau vài tuổi, nên vẽ một dòng thời gian: năm nào con nào chuyển cấp. Nhiều nhà bất ngờ khi thấy có năm hai con cùng chuyển cấp, hoặc năm con lớn vào cấp ba lại đúng năm con nhỏ vào lớp một. Những năm đó cần góp sớm hơn, có khi từ hai, ba năm trước.

Góp vào đâu cũng được, miễn là tách khỏi tiền tiêu hằng ngày và ghi rõ trong sổ là “ngăn chuyển cấp của con”. Ngăn này có ngày hẹn, nên rất dễ theo dõi: đến tháng nhập học mà đủ là xong việc.

Nếu giữa chừng có tháng phải ngưng góp vì việc khác, đừng bỏ hẳn. Chia lại phần còn thiếu cho số tháng còn lại, mỗi tháng nhích lên một chút. Một dòng ghi trong sổ như “còn 2 đơn vị, còn 5 tháng” giúp cả nhà nhìn thấy đích, và nhìn thấy đích thì người ta ít buông tay hơn.

Phân biệt ngăn chuyển cấp với quỹ học tập dài hạn

Ngăn chuyển cấp là ngắn hạn. Nó chỉ lo cho những khoản dồn vào tháng nhập học trong một hai năm tới, có danh sách cụ thể, có ngày hẹn rõ.

Quỹ học tập dài hạn là chuyện khác. Khoản lo cho con học lên cao sau này cần một cách nhìn riêng, theo nhiều năm, với kế hoạch riêng của nó. Đừng gộp hai thứ, vì rút quỹ dài hạn cho tháng nhập học là thói quen dễ hình thành và khó dừng.

Không vay để lấp ngăn chuyển cấp. Tháng nhập học biết trước nhiều năm, nên nếu phải vay để lo thì đó là tín hiệu cần bắt đầu góp sớm hơn cho lần chuyển cấp sau, không phải tín hiệu cần vay nhiều hơn.

Không so mức chi của nhà mình với nhà khác. Trường khác nhau, nơi ở khác nhau, nhu cầu đưa đón khác nhau. Điều cần là nhà mình biết rõ mức của nhà mình, không phải theo kịp ai.

Tình huống đi trọn: con vào lớp một đúng năm mẹ mổ

Chị Thu 37 tuổi, con một, mẹ ở quê vừa mổ xong, con trai vào lớp một sau ba tháng nữa. Ngăn của mẹ đã gần cạn vì đợt mổ. Phần đóng một lần cho con, chị ước khoảng 3 đơn vị, chưa góp được gì.

Chị ngồi với chồng, đếm ngược: ba tháng, mỗi tháng cần góp 1 đơn vị. Họ tạm dừng khoản sắm đồ cho nhà mới định mua và giảm một buổi ăn ngoài mỗi tuần. Chị gọi cho em họ có con lớn hơn hai tuổi xin lại bộ đồng phục và sách cũ, em họ gửi luôn cả cặp. Chị nói với chồng: “Mình không đụng tiền của mẹ, mẹ còn tái khám.”

Đến tháng nhập học, ngăn chuyển cấp được 2,5 đơn vị, thiếu nửa đơn vị vì trường thu thêm một khoản không có trong danh sách. Chị lấy từ ngăn đệm và bù lại tháng sau. Sau lần đó, chị mở ngay ngăn cho lần con lên cấp hai, góp một ít mỗi tháng, dù còn nhiều năm nữa.

Câu hỏi tự kiểm trước mỗi lần con chuyển cấp

Trước tháng nhập học khoảng một năm, trả lời những câu này:

  • Con nào chuyển cấp vào năm nào, và có năm nào hai con trùng nhau không?
  • Đã hỏi phụ huynh khoá trước về những khoản đầu năm chưa, kể cả khoản không ghi trong thông báo?
  • Giờ học mới có làm thay đổi việc đưa đón, trông con buổi chiều không, và ai sẽ lo?
  • Phần tăng mỗi tháng sau khi con nhập học đã được tính vào chi tiêu thường xuyên chưa?
  • Có đồ gì xin lại được từ anh chị em họ không?
  • Nếu tháng đó trùng với một biến cố khác, ngăn nào được ưu tiên trước?

Câu cuối là câu hay bị bỏ qua nhất. Thống nhất trước rằng ngăn của cha mẹ và ngăn mất thu nhập không bị rút cho tháng nhập học sẽ giúp tránh được nhiều cuộc cãi nhau trong lúc vội.

Nói với con và với ông bà về tháng nhập học

Con học tiểu học trở lên đã có thể hiểu nhà đang để dành cho việc con vào lớp mới. Không cần nói số, chỉ cần nói việc: “Bố mẹ đang để dành cho năm con lên lớp sáu, nên mấy tháng này mình chưa mua xe đạp mới, đến hè mình xem lại nhé.” Con được báo trước thường dễ chịu hơn con bị từ chối bất ngờ.

Ông bà nhiều khi muốn góp cho cháu vào dịp nhập học. Nếu ông bà khoẻ và có điều kiện, nhận một phần nhỏ là cách để ông bà vui; nhưng nếu ông bà đang phải lo thuốc men, hãy cảm ơn và nhận bằng việc khác, như ông đưa cháu đi học buổi đầu hay bà may lại cái cặp. “Mẹ giữ tiền đó cho mẹ đi khám nhé, mẹ đưa cháu đến trường hôm khai giảng là cháu vui nhất rồi.” Cách này giữ được thể diện cho ông bà mà không làm ông bà thiếu.

Bẫy thường gặp với ngăn chuyển cấp

Những chỗ nhiều nhà vấp, kể cả nhà đã chuẩn bị:

  • Chỉ tính khoản đóng một lần. Phần tăng thêm mỗi tháng sau khi con nhập học, như bán trú, đưa đón, người trông, mới là khoản làm nhà hụt kéo dài.
  • Ước theo lời kể của nhà khác. Mỗi trường mỗi khác; nghe kể rồi ước theo dễ thiếu hoặc dễ để thừa quá nhiều trong khi ngăn khác đang cần.
  • Mua sắm theo cảm xúc ngày đầu năm học. Cặp mới, giày mới, hộp bút mới cho cả nhà: mỗi thứ nhỏ, cộng lại vượt hẳn danh sách. Đi mua với danh sách đã viết sẵn.
  • Rút quỹ học tập dài hạn của con cho tháng nhập học. Một lần thành hai lần, quỹ dài hạn mất ý nghĩa.
  • Không dự phòng khoản phát sinh. Hầu như năm nào trường cũng có một hai khoản không ghi trước. Để dư khoảng một phần mười, ví dụ giả định, là đủ.

Khi nào cần hỏi người có chuyên môn: nếu con có nhu cầu học tập đặc biệt, hoặc nhà đang tìm hiểu các chính sách miễn giảm, hỗ trợ học phí theo diện hoàn cảnh, hãy hỏi trực tiếp nhà trường và phòng giáo dục nơi mình ở, tra văn bản hiện hành, vì điều kiện và thủ tục thay đổi theo từng năm và từng nơi. Đừng ước quỹ dựa trên một khoản hỗ trợ mình chưa chắc được nhận.

Điều không cần lo quá

Không cần lo con thiệt vì mặc đồng phục cũ của anh họ hay dùng sách đã có vài nét bút chì. Trẻ ở tuổi tiểu học để ý tới bạn mới, cô giáo mới nhiều hơn là cái cặp. Thứ con cần nhất tháng đầu là bố mẹ hoặc ông bà có mặt vào buổi sáng đầu tiên và hỏi han buổi chiều, không phải một bộ đồ hoàn toàn mới.

Cũng không cần đợi ngăn đầy trọn mới thấy yên. Góp được ba phần tư thì phần còn lại thường xoay được bằng ngăn đệm hay bớt một khoản không gấp trong tháng đó. Mục tiêu của ngăn chuyển cấp không phải là hoàn hảo, mà là tháng nhập học không còn là cú sốc khiến cả nhà phải rút tiền thuốc của ông bà. Năm đầu làm có thể còn vụng, thiếu chỗ này dư chỗ kia; đến lần chuyển cấp thứ hai, danh sách của nhà mình đã sát hơn nhiều, và việc góp dần trở thành nếp quen như đóng tiền điện.

Câu hỏi thường gặp

Quỹ chuyển cấp cho con khác quỹ học tập như thế nào?

Quỹ chuyển cấp chỉ lo những khoản dồn vào tháng nhập học trong một hai năm tới, có danh sách và ngày hẹn cụ thể. Quỹ học tập dài hạn lo cho việc học của con nhiều năm sau, nên tách riêng để không rút lẫn.

Nên bắt đầu góp cho tháng con vào lớp một từ khi nào?

Càng sớm càng nhẹ, thường từ một năm trước là đủ để mỗi tháng chỉ góp một khoản nhỏ. Nhà có hai con chuyển cấp cùng năm nên bắt đầu sớm hơn, có khi từ hai, ba năm trước.

Làm sao biết những khoản đầu năm học của trường?

Hỏi phụ huynh khoá trước của chính trường đó, đọc thông báo của trường và dự phòng thêm một ít cho khoản phát sinh. Mức ở mỗi trường và mỗi nơi khác nhau nhiều, không nên ước theo nhà khác.

Tháng con nhập học trùng lúc bố mẹ nằm viện thì ưu tiên ngăn nào?

Nên thống nhất trước là không rút ngăn của bố mẹ và ngăn mất thu nhập cho tháng nhập học. Phần thiếu của tháng nhập học có thể lấy tạm từ ngăn đệm hoặc giảm khoản không gấp, rồi bù lại sau.

Ông bà muốn cho tiền cháu nhập học thì có nên nhận không?

Nếu ông bà khoẻ và có điều kiện, nhận một phần nhỏ giúp ông bà vui. Nếu ông bà đang phải lo thuốc men, nên cảm ơn và mời ông bà góp bằng việc khác như đưa cháu đi học buổi đầu.

Có nên vay để lo tháng con vào lớp mới không?

Nên tránh, vì đây là khoản biết trước nhiều năm. Nếu lần này phải xoay, hãy coi đó là tín hiệu bắt đầu góp sớm hơn cho lần chuyển cấp sau, và không vay qua kênh lạ hay vay nóng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138