GanhVac.comGánh Vác
Quỹ dự phòng theo từng biến cố

Mái dột, điện chập ở nhà bố mẹ dưới quê: để riêng tiền sửa gấp cho hai nơi ở

Người đứng giữa thường lo hai nơi ở: nhà mình và nhà bố mẹ. Cách để riêng một ngăn cho hỏng hóc gấp, phân biệt sửa gấp với sửa cho đẹp và bàn với anh chị em.

An elderly father and his grown daughter standing on a countryside house porch after rain, both looking up at the roof edge, wide shot from the yard, soft overcast light

Khi phải lo cho hai nơi ở, nhà mình và nhà bố mẹ, cách gọn nhất là có một ngăn quỹ riêng chỉ dành cho hỏng hóc gấp làm ảnh hưởng tới an toàn hoặc sinh hoạt: mái dột, điện chập, ống nước vỡ, bếp hỏng, cầu thang trơn trượt với người già. Việc sửa cho đẹp, cơi nới, làm lại cho tiện thì không lấy từ ngăn này mà lập kế hoạch riêng, bàn riêng. Ranh giới đó giúp ngăn nhà cửa không bị rút cạn bởi những việc có thể đợi.

Người trụ cột hay vướng ở chỗ nhà bố mẹ thường đã cũ, hỏng một chỗ là lòi ra ba chỗ, và mỗi lần về quê lại thấy thêm việc. Không có ngăn riêng thì tiền sửa nhà bố mẹ cứ lấy từ ngăn bố mẹ nằm viện hoặc tiền học của con. Có ngăn riêng, góp đều mỗi tháng một ít, thì khi mùa mưa bão tới, mình đã có sẵn một khoản cho chuyện thường gặp nhất.

Sửa gấp hay sửa được đợi: bảng phân loại

Mỗi khi có hỏng hóc, đặt nó vào một trong ba cột. Chỉ cột đầu được rút từ ngăn sửa gấp. Dòng đầu điền theo ví dụ giả định.

ViệcGấp: ảnh hưởng an toàn, sinh hoạtĐợi được vài thángMong muốn, lập kế hoạch riêngMức (ví dụ giả định)
Mái tôn nhà bố mẹ dột chỗ giường ngủcó1,5 đơn vị
Dây điện cũ nóng, aptomat nhảy liên tụccó1 đơn vị
Nền nhà tắm trơn, bố mẹ đã ngã một lầncó0,5 đơn vị
Tường bong sơn, thấm nhẹ không lancóchưa ước
Làm lại bếp cho rộng, lát gạch mớicóbàn với anh chị em
Cơi nới thêm phòng cho cháu về chơicókhông lấy từ quỹ

Có một câu hỏi để phân loại khi còn lưỡng lự: nếu để ba tháng nữa mới sửa, có ai bị nguy hiểm hay hư hỏng có lan rộng thêm không? Nếu có, đó là việc gấp. Nếu không, xếp vào cột đợi và ghi vào sổ để tính sau. Với người già, những thứ liên quan tới té ngã như nền trơn, bậc thềm vỡ, đèn hành lang hỏng nên được coi là gấp, dù trông có vẻ nhỏ.

Ước mức cho ngăn sửa gấp khi lo hai nơi ở

Đi một vòng quanh hai căn nhà. Lần về quê tới, dành nửa tiếng đi xem mái, dây điện, ống nước, bậc thềm, nhà tắm. Ghi lại thứ gì đã cũ, thứ gì có dấu hiệu sắp hỏng. Danh sách này cho biết ngăn sửa gấp nên dày hay mỏng.

Hỏi giá theo việc, không ước theo cảm giác. Với vài việc hay gặp nhất, hỏi một hai người thợ quen trong vùng xem thường hết khoảng bao nhiêu. Có con số từ người làm thật thì ước sát hơn nhiều so với tự đoán.

Nhà càng cũ, ngăn càng dày. Nhà bố mẹ đã nhiều năm không sửa thì ngăn này có thể cần dày hơn ngăn của nhà mình. Một mức khởi đầu, ví dụ giả định, là bằng chi phí của hai việc gấp hay gặp nhất cộng lại.

Mùa mưa bão là mùa rút. Góp đều cả năm, nhưng chuẩn bị cho phần lớn các lần rút rơi vào mùa mưa. Đầu mùa nên kiểm lại ngăn còn bao nhiêu.

Đừng gộp tiền sửa nhà mình và nhà bố mẹ thành hai ngăn nhỏ. Một ngăn chung cho cả hai nơi thường đủ linh hoạt hơn, chỉ cần ghi rõ mỗi lần rút là cho nhà nào để cuối năm biết tiền đã đi đâu.

Bàn với anh chị em về tiền sửa nhà bố mẹ

Nhà bố mẹ là chỗ cả anh chị em lớn lên, nên chuyện sửa nhà thường không phải việc của một người. Nhưng thực tế hay gặp là người ở gần hoặc người khá hơn tự lo, rồi lâu dần thành mặc định. Với việc gấp, cứ sửa trước cho an toàn, rồi báo ngay cho anh chị em kèm ảnh chụp và hoá đơn. Với việc lớn hơn, nên bàn trước khi làm. Anh chị em ở xa thường không hình dung được căn nhà đã xuống cấp tới đâu; vài tấm ảnh chụp rõ chỗ hỏng nói thay được nhiều cuộc gọi giải thích, và giúp người ở gần khỏi mang tiếng làm quá.

Câu mở lời có thể dùng: “Mái nhà bố mẹ dột chỗ giường ngủ, em đã gọi thợ vá tạm. Thợ bảo mùa sau nên thay cả mảng. Anh chị xem mình chia thế nào, em gửi ảnh và báo giá vào nhóm nhé.” Câu này nói rõ việc đã làm, việc sắp tới và mời cùng quyết, không trách ai chưa góp.

Nếu bố mẹ còn khoẻ và tự quyết, hãy hỏi ý bố mẹ trước khi gọi thợ. Có những ông bà không muốn con cái bỏ tiền sửa nhà, hoặc muốn sửa theo cách của mình. Tôn trọng điều đó, miễn là phần an toàn được xử lý. Một câu nhẹ nhàng: “Con không sửa gì to đâu bố, chỉ thay đoạn dây điện cũ cho bố mẹ yên tâm ngủ.”

Tình huống đi trọn: hai nơi hỏng cùng một mùa

Anh Phong 44 tuổi, sống trên thành phố với vợ và hai con, bố mẹ ở quê đã ngoài bảy mươi. Anh có ngăn sửa gấp khoảng 3 đơn vị, góp từ đầu năm. Tháng mưa đầu tiên, mẹ gọi báo mái bếp dột; cùng tuần đó, máy bơm nước ở chung cư nhà anh hỏng, phải thay.

Anh dùng bảng phân loại: cả hai đều gấp. Máy bơm 1 đơn vị, vá mái bếp 1,5 đơn vị theo báo giá thợ quen ở quê. Ngăn còn nửa đơn vị. Thợ nói thêm là xà gồ đã mục, nên thay cả mái trong năm nay. Anh xếp việc thay mái vào cột “đợi được vài tháng”, chụp ảnh gửi nhóm của bốn anh em.

Anh nói trong nhóm: “Mái bếp em đã vá tạm từ quỹ của em. Thay cả mái chắc phải làm trước mùa mưa năm sau, em đề nghị bốn anh em mỗi người góp đều từ giờ tới đó.” Hai người đồng ý ngay, một người nói tháng này khó, hẹn sang năm. Đến mùa mưa sau, mái được thay, phần của người hẹn chưa góp đủ, anh và chị cả bù phần thiếu. Không đều, nhưng nhà bố mẹ không còn dột, và ngăn sửa gấp của anh vẫn giữ được cho nhà mình.

Bẫy thường gặp với tiền sửa nhà

Những chỗ dễ làm ngăn sửa gấp cạn nhanh:

  • Gấp kéo theo đẹp. Gọi thợ vá mái rồi tiện tay lát lại cả nền. Việc gấp lấy từ ngăn, việc tiện tay phải tính riêng.
  • Không có báo giá trước khi làm. Với việc gấp vẫn nên hỏi giá trước, kể cả qua điện thoại, và nhờ người thân ở gần xem giúp.
  • Trả hết tiền trước khi xong. Thoả thuận trả theo phần việc đã làm, giữ lại một phần nhỏ tới khi kiểm xong.
  • Để bố mẹ tự ứng tiền rồi ngại đòi. Hỏi bố mẹ đã chi những gì cho nhà cửa trong năm, để không thành gánh âm thầm của người già.
  • Sửa lớn khi chưa hỏi về quy định. Việc thay kết cấu, nâng tầng, cơi nới có thể cần giấy phép; hỏi uỷ ban nơi nhà ở hoặc tra văn bản hiện hành trước khi làm.

Câu hỏi tự kiểm sau mỗi lần sửa: lần này mình rút từ đúng ngăn chưa, đã ghi cho nhà nào, đã báo anh chị em chưa, và tháng sau bù lại bao nhiêu?

Góp vào ngăn sửa gấp khi đã có nhiều ngăn khác

Ngăn nhà cửa thường đứng sau ngăn mất thu nhập và ngăn bố mẹ nằm viện trong thứ tự ưu tiên. Nhưng nó không nên bằng không, vì hỏng hóc nhà cửa xảy ra thường xuyên hơn hai biến cố kia nhiều, và nếu không có chỗ riêng thì nó sẽ rút từ chính hai ngăn quan trọng đó.

Một cách khởi đầu nhẹ, ví dụ giả định: mỗi tháng góp 0,3 đơn vị, tăng lên 0,5 khi các ngăn lớn đã đạt mức đích. Trước mùa mưa, nếu ngăn còn mỏng, có thể chuyển tạm một phần khoản mua sắm của tháng đó sang. Sau mùa mưa, nếu không phải rút gì, giữ nguyên chứ đừng coi đó là tiền thừa.

Nếu anh chị em đã đồng ý góp cho nhà bố mẹ, có thể mở một ngăn chung cho cả nhà, mỗi người góp một ít mỗi tháng, một người ở gần giữ và gửi ảnh mỗi lần chi. Cách này đỡ cho người ở gần không phải mỗi lần hỏng lại nhắn từng người xin tiền, một việc rất dễ làm tình cảm anh chị em mệt mỏi theo năm tháng.

Câu nói mẫu để đề nghị: “Nhà bố mẹ cũ rồi, năm nào cũng có việc. Mình mỗi người góp một ít mỗi tháng vào một chỗ, em giữ, hỏng gì em sửa rồi gửi ảnh, đỡ phải nhắn từng người.”

Khi nào cần người có chuyên môn, và điều không cần lo quá

Với những dấu hiệu như tường nứt chéo, sàn võng, xà mục, dây điện cháy xém, hãy mời thợ có tay nghề hoặc người làm xây dựng có kinh nghiệm xem trực tiếp trước khi quyết sửa bao nhiêu. Việc đó tốn một ít tiền công xem, nhưng tránh được cảnh sửa chắp vá nhiều lần mà không dứt.

Nếu nhà bố mẹ nằm trong vùng hay ngập hoặc hay có bão, nên hỏi thêm chính quyền địa phương về các khuyến cáo gia cố trước mùa mưa, và hỏi hàng xóm đã làm gì với nhà của họ. Kinh nghiệm của người cùng vùng thường sát hơn mọi lời khuyên chung. Với những việc liên quan tới điện, nhất là ở nhà cũ có người già, đừng để người không có tay nghề tự đấu nối cho tiết kiệm; một lần chập cháy tốn hơn nhiều lần thuê thợ đúng nghề.

Điều không cần lo quá: không phải căn nhà nào của bố mẹ cũng cần trở nên mới. Nhiều ông bà sống quen với căn nhà cũ, chỉ cần nó an toàn, khô ráo, đủ sáng và không trơn. Đặt mục tiêu ở mức đó thì ngăn sửa gấp vừa sức hơn nhiều, và bố mẹ cũng không thấy con cái đang “làm lại” cuộc sống của mình.

Câu hỏi thường gặp

Thế nào là việc sửa nhà gấp được rút từ quỹ dự phòng?

Là hỏng hóc ảnh hưởng tới an toàn hoặc sinh hoạt hằng ngày, như mái dột chỗ ngủ, điện chập, ống nước vỡ, nền trơn với người già. Việc làm cho đẹp hay cơi nới thì nên lập kế hoạch và tính riêng.

Có nên tách tiền sửa nhà mình và nhà bố mẹ thành hai quỹ không?

Thường một ngăn chung cho cả hai nơi đã đủ linh hoạt, miễn mỗi lần rút đều ghi rõ là cho nhà nào. Cuối năm nhìn lại sẽ biết tiền đã chảy về đâu và năm sau cần điều chỉnh gì.

Sửa nhà bố mẹ thì anh chị em chia thế nào?

Việc gấp cứ sửa trước cho an toàn rồi báo ngay kèm ảnh và hoá đơn. Việc lớn hơn nên gửi báo giá và bàn trước khi làm, để mỗi người tự chọn cách góp, bằng tiền hay bằng công.

Bố mẹ không muốn con bỏ tiền sửa nhà thì sao?

Nên tôn trọng ý bố mẹ với những thứ không liên quan an toàn. Riêng phần an toàn như điện, mái, chống trơn thì nên nói nhẹ nhàng rằng mình chỉ sửa để bố mẹ ngủ yên, không thay đổi gì lớn.

Làm sao để không bị thợ đội giá khi sửa gấp?

Hỏi giá trước khi làm, kể cả qua điện thoại, nhờ người thân ở gần xem giúp, và trả tiền theo phần việc đã xong, giữ lại một phần nhỏ tới khi kiểm. Với việc lớn nên có hai báo giá để so.

Sửa lớn nhà bố mẹ có cần xin phép không?

Một số việc như thay kết cấu, nâng tầng hay cơi nới có thể cần giấy phép tuỳ nơi và tuỳ quy mô. Nên hỏi uỷ ban nơi nhà ở hoặc tra văn bản hiện hành trước khi làm, đừng đoán theo nhà hàng xóm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138