GanhVac.comGánh Vác
Thế hệ bánh mì kẹp

Gánh cả hai bên nội ngoại: chia sức thế nào khi cha mẹ hai bên cùng già đi

Lấy nhau là nhận thêm một bên cha mẹ. Khi cha mẹ hai bên cùng già, cách vợ chồng chia sức, chia thời gian và người làm đầu mối cho cả hai bên mà không ai thấy thiệt.

At noon in a modest courtyard, two elderly couples share a meal with their adult children and grandchildren at a long table, a young couple serving food, bright soft light, high angle

Khi cha mẹ hai bên nội ngoại cùng già đi, vợ chồng nên thống nhất một nguyên tắc chung trước khi có biến cố: chia theo nhu cầu thật của mỗi bên chứ không chia đều cho có, mỗi người là đầu mối chính với cha mẹ mình, và mọi khoản lớn cho bên nào cũng bàn chung. Có nguyên tắc rồi, khi bên nào cần nhiều hơn trong một năm, không ai thấy bị thiệt, vì cả hai đã đồng ý cách chia từ lúc bình tĩnh.

Thế hệ bánh mì kẹp ở nhà có hai vợ chồng thực ra gánh tới bốn người già, không phải hai. Và vì mỗi người thương cha mẹ mình theo cách riêng, chuyện chia sức và chia tiền cho hai bên dễ thành chuyện so đo, giận dỗi âm thầm qua nhiều năm. Bài này đưa một cách bàn để hai bên cùng được lo mà vợ chồng vẫn cùng một phía.

Bốn câu hỏi vợ chồng nên trả lời cùng nhau

Ngồi một buổi tối, trả lời từng câu cho cả hai bên cha mẹ. Không cần trả lời hết trong một lần.

  • Tình trạng hiện tại của từng người: sức khoẻ, ai ở cùng, có nguồn thu riêng như lương hưu hay tiền để dành không, có nợ không?
  • Mỗi bên còn có những ai cùng lo: anh chị em của vợ, anh chị em của chồng, mỗi người đang góp gì?
  • Mỗi bên đang nhận từ nhà mình những gì: tiền đều hằng tháng, tiền khi có việc, thời gian về thăm?
  • Trong năm năm tới, bên nào nhiều khả năng cần nhiều hơn, vì tuổi, vì bệnh, vì ít người cùng lo?

Trả lời bốn câu này thường cho thấy hai bên không giống nhau: một bên có lương hưu và nhiều anh chị em, bên kia không có nguồn thu và chỉ có mình là con. Chia đều cho hai bên trong trường hợp đó không phải công bằng. Công bằng là mỗi bên được lo theo đúng nhu cầu, và cả hai vợ chồng thấy được lý do.

Khi trả lời, mỗi người nói về cha mẹ mình, người kia lắng nghe và hỏi thêm, không sửa. Người con ruột thường biết rõ nhất cha mẹ mình đang thật sự thiếu gì và những gì cha mẹ ngại nói ra. Ghi câu trả lời của cả hai vào cùng một trang để buổi bàn sau có chỗ bắt đầu.

Thoả thuận mẫu cho hai bên

Ví dụ giả định dưới đây là của một cặp vợ chồng: bên nội có lương hưu, ba anh em cùng lo; bên ngoại không có nguồn thu, vợ là con một. Thu nhập chung 10 đơn vị một tháng.

Nội dungBên nộiBên ngoạiLý do
Tiền đều hằng tháng0,5 đơn vị1,5 đơn vịBên ngoại không có nguồn thu và không có ai cùng lo
Đầu mối nói chuyện với ông bàChồngVợMỗi người lo cha mẹ mình, người kia hỗ trợ
Khoản lớn trên 2 đơn vịBàn chung, rồi chồng bàn với anh emBàn chungKhông ai quyết khoản lớn một mình
Về thămTết và một dịp hèTết và hai dịp trong nămBên ngoại ít người ghé hơn
Dự phòng biến cốMột quỹ chung cho cả hai bên, 0,5 đơn vị một thángDùng chung quỹ đóKhông biết bên nào sẽ cần trước
Xem lạiMỗi năm sau TếtMỗi năm sau TếtNhu cầu đổi theo tuổi và sức khoẻ

Bảng không phải hợp đồng, chỉ là chỗ ghi lại những gì đã thống nhất để không ai phải nhớ trong đầu. Viết vào sổ của nhà, hai người cùng biết chỗ cất.

Mỗi người là đầu mối với cha mẹ mình

Nguyên tắc này giải quyết rất nhiều chuyện khó nói. Khi chồng là người nói chuyện tiền với cha mẹ chồng, vợ là người nói với cha mẹ vợ, mỗi người được nói thẳng với cha mẹ mình theo cách quen, và không ai phải ở thế con dâu hay con rể đòi hỏi hay từ chối.

Ví dụ khi mẹ chồng muốn sửa nhà và hỏi con trai góp, người chồng là người trả lời, sau khi đã bàn với vợ. Người vợ không cần đứng ra giải thích vì sao năm nay chưa góp nhiều được. Ngược lại, khi bố vợ cần tiền khám, người vợ báo với chồng và cùng quyết, rồi chính cô là người gọi về cho bố.

Đầu mối không có nghĩa là làm hết. Con rể vẫn có thể đưa bố vợ đi khám, con dâu vẫn có thể nấu cơm cho mẹ chồng. Đầu mối chỉ là người cầm việc nói chuyện, đặc biệt là những chuyện tiền và chuyện khó.

Câu hai vợ chồng nói với nhau khi thống nhất, chừng như sau: "Bên nào là bố mẹ của ai thì người đó nói chuyện tiền, người kia đứng sau hỗ trợ. Khoản lớn thì mình bàn với nhau trước." Một câu ngắn nhưng tránh được rất nhiều lần một người bị kẹp giữa vợ hoặc chồng mình và cha mẹ người kia.

Tình huống đi trọn: năm hai bên cùng cần

Vợ chồng chị Ngọc và anh Hải đã có thoả thuận như bảng trên được hai năm. Năm thứ ba, mẹ chị Ngọc ngã gãy tay, cần người chăm vài tuần; cùng năm đó bố anh Hải bắt đầu chạy thận định kỳ.

Cả hai cùng mở sổ. Theo thoả thuận, quỹ dự phòng chung lúc đó có khoảng 6 đơn vị. Bên ngoại không có ai cùng lo nên chị Ngọc về quê ở với mẹ hai tuần, chi phí người chăm sau đó lấy từ quỹ chung khoảng 2 đơn vị. Bên nội có ba anh em; anh Hải gọi hai anh em bàn cách chia chi phí đi lại và người đưa bố đi chạy thận, nhà anh nhận một phần ba.

Có lúc căng. Mẹ anh Hải nói bóng gió rằng con dâu về bên ngoại lâu quá. Anh Hải là người trả lời mẹ, theo đúng nguyên tắc đầu mối: "Mẹ Ngọc chỉ có mỗi Ngọc, con với Ngọc bàn rồi. Bên mình có ba anh em cùng lo bố, mẹ yên tâm." Mẹ anh không nói thêm, dù có vẻ chưa vui hẳn.

Cuối năm, quỹ chung gần cạn, và hai vợ chồng phải giảm các khoản cho mình và cho con trong vài tháng để bù lại. Nhưng không ai trong hai người thấy mình là người bị thiệt, vì mọi khoản đều đã bàn chung, theo một nguyên tắc cả hai cùng đặt ra từ trước.

Làm sai và làm đúng khi gánh hai bên

Những chỗ hay làm vợ chồng thành hai phía đối nhau.

Làm saiHậu quảLàm đúng
Mỗi người âm thầm gửi về bên mìnhĐến khi biết thì thành chuyện giấu giếmMọi khoản đều ghi vào sổ chung, kể cả khoản nhỏ
Chia đều cho hai bên cho khỏi bị nóiBên cần nhiều thiếu, bên cần ít dưChia theo nhu cầu, ghi rõ lý do
Con dâu hoặc con rể đứng ra từ chối cha mẹ bên kiaCha mẹ bên kia giận con dâu hoặc con rểNgười con ruột là người nói
So: "bên anh được nhiều hơn bên em"Mỗi lần bàn thành cãiSo với nhu cầu, không so giữa hai bên
Ví dụ giả định: chồng tự hứa góp 3 đơn vị sửa nhà cho mẹVợ biết sau, quỹ chung hụtKhoản trên 2 đơn vị phải bàn chung trước khi hứa

Câu tự hỏi mỗi khi thấy mình bắt đầu so: "Mình đang so với nhu cầu của cha mẹ, hay đang so với phần của bên kia?" Chỉ vế đầu mới giúp ra quyết định; vế sau chỉ tạo thêm khoảng cách giữa hai vợ chồng.

Những tình huống riêng hay gặp

Một bên ở cùng nhà, một bên ở xa. Bên ở cùng nhận nhiều thời gian và chi phí sinh hoạt hằng ngày mà không ai ghi. Khi bàn, tính cả phần đó vào, nếu không bên ở xa sẽ trông như được gửi nhiều hơn trong khi thật ra bên ở cùng đang được lo nhiều hơn. Ngược lại, người con có cha mẹ ở xa cũng cần được về thăm đủ, không phải lúc nào cũng nhường.

Cha mẹ một bên còn đang lo cho cha mẹ của họ. Có nhà ông bà một bên vẫn đang chăm cụ ông, cụ bà, tức bốn thế hệ. Khi đó cha mẹ bên này cần được đỡ nhiều hơn dù còn khoẻ, vì họ cũng đang là người đứng giữa.

Một bên đã mất cha hoặc mẹ. Người cha hoặc mẹ còn lại thường cô đơn hơn và cần thời gian, không chỉ cần tiền. Thoả thuận nên có phần thăm nom nhiều hơn cho bên này.

Một trong hai vợ chồng đã ly hôn trước và có con riêng. Có thêm ông bà bên kia của con riêng, có khi vẫn thân và vẫn trông vào cháu. Đây là phần riêng của người có con riêng, không bắt buộc người kia gánh, nhưng nên nói rõ để không ai bất ngờ.

Câu tự hỏi. "Thoả thuận của nhà mình có tính đến hoàn cảnh riêng của từng bên, hay chỉ tính hai con số gửi về?" Nếu chỉ có hai con số, nhiều khả năng một bên đang được lo thiếu mà không ai nhận ra.

Khi nào cần người có chuyên môn, và điều không cần lo quá

Khi cha mẹ một bên có tài sản như nhà đất, hay có khoản nợ, và có câu hỏi về việc ai đứng tên, ai quyết, cứ để cha mẹ và các con ruột bên đó bàn, và hỏi phòng công chứng hoặc luật sư khi cần. Người con dâu, con rể nên đứng ngoài phần quyết định, chỉ hỗ trợ người con ruột. Quyền lợi bảo hiểm y tế khi cha mẹ chạy thận hay điều trị dài ngày thì hỏi bệnh viện và cơ quan bảo hiểm xã hội, tra văn bản hiện hành.

Nếu chuyện hai bên đã thành căng thẳng thường xuyên giữa hai vợ chồng, nói chuyện với một người tư vấn hôn nhân gia đình có thể giúp. Đôi khi một người ngoài trung lập giúp cả hai nghe ra điều người kia thật sự lo.

Điều không cần lo quá: rằng thoả thuận sẽ làm tình cảm thành sổ sách. Ngược lại, chính những nhà không có thoả thuận mới hay so đo, vì không ai biết thế nào là đủ. Có một nguyên tắc chung là để hai người có thể thương cha mẹ mình mà không phải giấu người kia.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng nên chia sức lo cho bố mẹ hai bên như thế nào?

Chia theo nhu cầu thật của mỗi bên chứ không chia đều cho có, cả về thời gian thăm nom, việc chăm khi ốm lẫn tiền. Bên nào ít người cùng lo, không có nguồn thu hay đang bệnh thì cần nhiều hơn. Hai vợ chồng cùng thấy lý do và ghi lại thoả thuận để xem lại mỗi năm.

Con dâu có nên đứng ra nói chuyện tiền với bố mẹ chồng không?

Tốt hơn là người con ruột làm đầu mối nói chuyện tiền với cha mẹ mình, sau khi đã bàn với vợ hoặc chồng. Con dâu, con rể vẫn có thể giúp nhiều việc khác, nhưng không nên phải ở thế người đòi hỏi hay từ chối cha mẹ bên kia.

Một bên cần nhiều hơn hẳn trong năm thì có bất công không?

Không, nếu cả hai vợ chồng đã đồng ý trước rằng chia theo nhu cầu và có một quỹ dự phòng chung cho cả hai bên. Năm nay bên này cần, năm sau có thể là bên kia. Điều quan trọng là mọi khoản lớn đều được bàn chung.

Có nên giấu vợ hoặc chồng khoản mình gửi riêng cho bố mẹ không?

Không nên, kể cả khoản nhỏ. Khoản giấu nào rồi cũng có lúc lộ ra, và khi đó chuyện không còn là tiền mà là lòng tin. Ghi mọi khoản vào sổ chung giúp cả hai cùng biết nhà mình đang lo cho ai và bao nhiêu.

Bao lâu vợ chồng nên xem lại thoả thuận về hai bên cha mẹ?

Mỗi năm một lần vào một dịp cố định như sau Tết, và ngay khi có biến cố lớn như cha mẹ một bên nhập viện hay nghỉ hẳn việc. Nhu cầu của cha mẹ thay đổi theo tuổi và sức khoẻ, nên thoả thuận cũng cần đổi theo.

Cha mẹ một bên trách vì nhà mình lo cho bên kia nhiều hơn thì làm sao?

Để người con ruột của bên đang trách trả lời, giải thích ngắn gọn lý do như bên kia không có ai cùng lo, và nhấn vào những gì vẫn đang làm cho cha mẹ mình. Không cần tranh luận dài; thời gian và sự đều đặn thường làm cha mẹ yên lòng hơn lời giải thích.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138