GanhVac.comGánh Vác
Thế hệ bánh mì kẹp

Chia thời gian giữa cha mẹ già và con nhỏ: xếp buổi tối, cuối tuần và ngày phép

Không đủ buổi tối và cuối tuần cho cả cha mẹ già lẫn con nhỏ. Cách chia thời gian theo ba loại, lập lịch tuần hai đầu và dùng ngày phép trong năm cho đúng chỗ.

Shelling peanuts on a small apartment balcony in late afternoon, a grandmother and her young grandson sit close while the father of the boy watches from a doorway, soft warm light, eye level

Với người đứng giữa, thời gian thường thiếu trước cả tiền. Cách chia đỡ day dứt nhất là xếp theo thứ tự này: trước hết giữ những lúc chỉ mình thay được, kế đến giữ một nhịp đều đặn ngắn cho mỗi đầu, sau cùng mới tới những việc người khác làm được, và luôn chừa lại một khoảng nhỏ cho mình và cho vợ chồng. Chia theo loại thời gian như vậy, bạn không còn phải tự hỏi tối nay thương cha mẹ hơn hay thương con hơn.

Cha mẹ già và con nhỏ cần mình theo hai kiểu khác nhau. Con cần mình có mặt ở những mốc không lặp lại và ở nhịp đều hằng ngày. Cha mẹ cần mình ở những lúc quan trọng về sức khoẻ, ở những cuộc gọi đều đặn, và ở cảm giác không bị bỏ quên. Bài này giúp bạn phân loại thời gian, lập một lịch tuần cho cả hai đầu và chia ngày phép trong năm để không đến tháng mười đã hết.

Ba loại thời gian: điền thử với tuần của nhà bạn

Mỗi việc bạn làm cho cha mẹ hay cho con trong tuần thuộc một trong ba loại. Dòng cuối là ví dụ giả định để bạn thấy cách điền.

LoạiNghĩa làVí dụ phía conVí dụ phía cha mẹ
Không thay đượcChỉ mình có mặt mới có ý nghĩa, hoặc mốc không lặp lạiBuổi họp phụ huynh đầu năm, buổi biểu diễn của con, đêm con sốt caoBuổi bác sĩ báo kết quả và bàn hướng điều trị, ngày cha mẹ cần ký giấy
Nhịp đềuNgắn nhưng phải đều, bỏ nhiều lần là mấtMười lăm phút đọc truyện trước khi ngủ, bữa tối chungCuộc gọi buổi tối, một bữa cơm mỗi tuần hay mỗi tháng
Người khác làm đượcCần làm nhưng ai làm cũng được nếu có hướng dẫnĐưa đón, chở đi học thêmLấy thuốc định kỳ, đưa đi khám theo hẹn thường lệ
Ví dụ giả định: tuần của anh BìnhMẹ ở quê cách hai giờ, hai con bảy và mười một tuổiKhông thay được: buổi văn nghệ của con út thứ sáuNhịp đều: gọi mẹ mỗi tối, về quê một chủ nhật mỗi tháng

Khi thời gian không đủ, cắt từ loại thứ ba trước bằng cách nhờ người, giữ loại thứ hai ở mức ngắn nhất mà vẫn đều, và gần như không bao giờ cắt loại thứ nhất. Phần lớn day dứt của người đứng giữa đến từ việc dùng hết giờ cho loại ba rồi lỡ mất loại một.

Lập lịch tuần hai đầu: năm bước

Làm vào tối chủ nhật, mất chừng hai mươi phút. Nếu có vợ hoặc chồng, làm cùng nhau.

  1. Ghi các mốc không thay được của tuần tới ở cả hai đầu: lịch hẹn bác sĩ của cha mẹ, buổi họp hay buổi diễn của con. Đặt chúng vào lịch trước mọi thứ khác.
  2. Ghi nhịp đều tối thiểu cho mỗi đầu: ví dụ mỗi tối mười lăm phút với con, một cuộc gọi cho cha mẹ, một bữa chung trong tuần. Chọn mức nhỏ nhất mà mình chắc giữ được, không phải mức lý tưởng.
  3. Ghi các việc thuộc loại ba và viết tên người làm thay bên cạnh: vợ hoặc chồng, anh chị em, ông bà bên kia, nhóm phụ huynh, người làm theo buổi.
  4. Chừa một khoảng cho mình và một khoảng cho vợ chồng, dù chỉ một buổi tối ngắn. Không chừa thì khoảng đó sẽ luôn bị các việc khác lấp mất.
  5. Đếm số buổi tối còn trống. Nếu không còn buổi nào, đó là dấu hiệu tuần này quá tải; dời một việc loại ba sang tuần sau hoặc nhờ thêm người.

Lịch không cần đẹp. Một trang sổ chia đôi, bên trái phía con, bên phải phía cha mẹ, cột giữa là tên người làm thay, là đủ. Dán ở chỗ cả nhà thấy giúp mọi người biết ai đang lo việc gì mà không phải hỏi.

Chia ngày phép trong năm cho đúng chỗ

Giữ lại một phần cho biến cố. Người đứng giữa hay dùng hết phép cho những việc đã biết, rồi đến khi cha mẹ nhập viện hay con ốm dài ngày thì không còn ngày nào. Một cách nghĩ đơn giản: chia ngày phép ra bốn phần không đều nhau như dưới đây, trong đó phần cho biến cố lớn nhất, ví dụ giả định khoảng một phần ba, và chỉ dùng tới vào cuối năm nếu không có chuyện gì.

Một phần cho các mốc của con. Ngày khai giảng năm vào cấp, tuần thi, buổi lễ cuối năm. Ghi các mốc này từ đầu năm học để xin phép sớm, đỡ phải xin gấp.

Một phần cho nhịp về thăm cha mẹ. Nếu cha mẹ ở xa, những chuyến về đều đặn có ý nghĩa hơn một chuyến dài vào dịp Tết. Ghép ngày phép với cuối tuần để có những chuyến ngắn mà đều.

Một phần nhỏ cho chính mình. Một ngày không lo cho ai, để đi khám, để ngủ, hay chỉ để ngồi yên. Phần này hay bị coi là xa xỉ nhất, nhưng thường là phần giữ cho mình gánh được những phần kia.

Câu tự hỏi đầu năm. "Nếu tháng sáu cha mẹ phải nằm viện một tuần, mình còn ngày phép nào không?" Nếu câu trả lời là không, hãy xếp lại ngay từ bây giờ. Chế độ nghỉ khi người thân ốm hay khi con ốm tuỳ nơi làm việc và quy định hiện hành, nên hỏi phòng nhân sự và tra văn bản hiện hành để biết mình có những quyền gì.

Nói với cha mẹ và với con về lịch của mình

Lịch chỉ giữ được khi người kia biết và hiểu. Cha mẹ thường không giận vì con ít về, mà buồn vì không biết khi nào con về. Con thường không giận vì bố mẹ bận, mà buồn vì bố mẹ hứa rồi không đến.

Với cha mẹ, nói về nhịp đều thay vì nói về cái mình không làm được: "Mẹ ơi, tối nào con cũng gọi mẹ lúc tám giờ, còn chủ nhật đầu tháng nào con cũng về. Tháng này cháu thi nên con về hơi ít, sang tháng con ở lại lâu hơn." Cha mẹ có một nhịp để trông vào thì yên tâm hơn nhiều so với những lần về bất chợt.

Với con, nói rõ những lúc bố mẹ chắc chắn có mặt và những lúc phải vắng, kèm lý do: "Thứ sáu bố nhất định đến xem con diễn. Chủ nhật bố về thăm bà, con ở nhà với mẹ nhé, tối bố kể chuyện bà cho con nghe." Trẻ chịu được việc bố mẹ vắng khi biết trước và khi lời hứa về những lúc quan trọng được giữ.

Một mẹo nhỏ là cho hai đầu gặp nhau. Một cuộc gọi video ngắn giữa ông bà và cháu, một bữa cơm chung khi về quê có cả con đi cùng, vừa giữ nhịp cho cha mẹ vừa là thời gian cho con. Nhưng không phải lúc nào cũng gộp được; có những buổi con cần bố mẹ riêng, và có những buổi cha mẹ cần nói chuyện riêng với con mình.

Tình huống đi trọn: chị Hoa và mùa thi của con

Chị Hoa, 45 tuổi, có con gái học lớp chín sắp thi vào lớp mười. Mẹ chị ở cùng thành phố, sống một mình, có bệnh mạn tính và khám định kỳ mỗi tháng. Em trai chị ở xa. Trước đây chị qua mẹ ba buổi tối mỗi tuần và tự đưa mẹ đi khám.

Đến học kỳ hai, con gái cần chị nhiều hơn: đưa đón lớp ôn buổi tối, ngồi cùng con những tối con căng thẳng. Chị ngồi phân loại. Buổi khám định kỳ của mẹ thuộc loại ba, người khác làm được. Ba buổi tối qua mẹ thì chỉ một phần là nhịp đều thật sự; hai buổi kia chủ yếu là nấu sẵn đồ ăn. Buổi họp phụ huynh trước kỳ thi và tuần thi là loại một.

Chị quyết: nhờ em trai mỗi tháng gửi tiền thuê một người đưa mẹ đi khám và nấu sẵn đồ ăn hai buổi một tuần, phần em trai làm được từ xa. Chị giữ một buổi tối mỗi tuần qua ăn cơm với mẹ và cuộc gọi mỗi tối. Chị nói với mẹ: "Mấy tháng này cháu thi, con qua mẹ ít hơn, nhưng tối thứ tư nào con cũng qua ăn cơm. Thi xong con đưa mẹ đi chơi." Chị giữ ba ngày phép cho tuần thi của con.

Mẹ chị buồn mất mấy tuần đầu, có lần nói mẹ già rồi không ai cần. Chị không tranh luận, chỉ giữ đúng tối thứ tư. Đến tháng thứ ba, mẹ quen người đưa đi khám và kể chuyện về cô ấy. Con gái thi xong, chị giữ lời đưa mẹ về quê chơi hai ngày. Không phải ai cũng vui trọn vẹn suốt mùa thi, nhưng không ai thấy bị bỏ rơi.

Những bẫy khi chia thời gian, và khi nào cần người có chuyên môn

Những chỗ dưới đây làm người đứng giữa mất thời gian mà cả hai đầu vẫn thấy thiếu.

  • Hứa với cả hai đầu cùng một lúc. Hứa con đi công viên và hứa mẹ về quê cùng một chủ nhật, rồi thất hứa một bên. Trước khi hứa, nhìn lịch tuần.
  • Ôm hết loại ba để thấy mình có mặt. Đưa mẹ đi lấy thuốc mỗi tháng có vẻ là chăm, nhưng nếu nó lấy mất buổi họp phụ huynh hay giờ ngủ của mình, đó là đổi nhầm.
  • Dùng hết phép từ đầu năm. Khi biến cố đến vào cuối năm thì phải nghỉ không lương hoặc xin nghỉ trong lúc nơi làm việc đang khó, cả hai đều ảnh hưởng nguồn thu.
  • Không chừa thời gian cho mình. Sau vài tháng, mệt mỏi làm mọi buổi có mặt đều kém đi: có mặt với con mà cáu, ngồi với mẹ mà nhìn điện thoại.
  • Khi nào cần người có chuyên môn: chuyện cha mẹ có cần người ở cùng thường xuyên hay không, hỏi bác sĩ đang theo dõi cha mẹ. Quyền nghỉ chăm người thân, hỏi phòng nhân sự và tra văn bản hiện hành. Nếu mệt kéo dài, mất ngủ, hãy đi khám; nếu có lúc nghĩ tới chuyện làm hại bản thân, gọi 115 hoặc tới cơ sở y tế gần nhất và báo ngay cho một người thân.

Điều không cần lo quá: rằng chia thời gian theo lịch là lạnh lùng. Lịch không thay cho tình thương; nó chỉ giúp tình thương đến đúng lúc, ở đúng chỗ, thay vì bị tiêu hết vào những việc ai làm cũng được.

Câu hỏi thường gặp

Không đủ thời gian cho cả bố mẹ già và con nhỏ thì ưu tiên thế nào?

Chia thời gian thành ba loại: những lúc chỉ mình thay được, nhịp đều đặn ngắn, và việc người khác làm được. Giữ loại thứ nhất, giữ loại thứ hai ở mức nhỏ nhất mà vẫn đều, và nhờ người làm loại thứ ba. Cách này giúp bạn không phải chọn giữa thương bố mẹ và thương con.

Bố mẹ ở xa thì bao lâu nên về thăm một lần?

Không có con số chung. Điều quan trọng là một nhịp đều mà bạn giữ được, ví dụ một cuối tuần mỗi tháng kèm cuộc gọi mỗi tối, hơn là những chuyến về dài nhưng bất chợt. Cha mẹ có một nhịp để trông vào thường yên tâm hơn nhiều.

Có nên để dành ngày phép cho lúc bố mẹ hoặc con ốm không?

Nên giữ lại một phần ngày phép cho biến cố, ví dụ một phần ba, và chỉ dùng tới vào cuối năm nếu không có chuyện gì. Chế độ nghỉ khi người thân ốm tuỳ nơi làm việc và quy định hiện hành, nên hỏi phòng nhân sự để biết rõ quyền của mình.

Đưa con theo mỗi lần về thăm ông bà có phải là cách tiết kiệm thời gian không?

Nhiều khi đúng, vì vừa giữ nhịp cho ông bà vừa là thời gian cho con. Nhưng không phải lúc nào cũng gộp được: có những lúc con cần bố mẹ riêng, và có những lúc cha mẹ cần nói chuyện riêng với con mình. Nên xen kẽ cả hai kiểu.

Bố mẹ buồn vì mình về ít hơn thì làm sao?

Nói về nhịp đều mà bạn sẽ giữ, như tối nào cũng gọi hay ngày nào trong tuần sẽ qua, thay vì xin lỗi chung chung. Rồi giữ đúng nhịp đó. Cha mẹ thường cần vài tuần để quen, và sự đều đặn thuyết phục hơn mọi lời giải thích.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138